ఆంగ్లో-ఫ్రెంచి పోటీ: మూడు కర్ణాటక యుద్ధాలు

వివరణ

కారణాలు

• రెండు కంపెనీలు వాణిజ్యంలో ప్రత్యర్థులు. యూరప్‌లోని యుద్ధాలు భారతదేశానికీ వ్యాపించాయి.
• వారసత్వ తగాదాల్లో ఒక పక్షం వహించి భారతీయ పాలకులను వాడుకోవచ్చని ఫ్రెంచి గవర్నర్ డూప్లే (1742–54) గ్రహించాడు.

మొదటి యుద్ధం

• ఇంగ్లీష్ నౌకాదళం ఫ్రెంచివారిని బెదిరించింది. అందుకే మారిషస్ ఫ్రెంచి గవర్నర్ లా బోర్డొనే సహాయానికి వచ్చాడు. అతను 1746లో మద్రాసును స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
• మద్రాసు తన భూభాగంలో ఉన్నందున ఆర్కాట్ నవాబు అభ్యంతరం చెప్పాడు. సెయింట్ థోమ్ వద్ద కొన్ని వందల మంది ఫ్రెంచి సైనికులు అతని వేలాది సైన్యాన్ని చెల్లాచెదురు చేశారు. ఫిరంగిదళం ఉన్న, క్రమశిక్షణ కలిగిన యూరోపియన్ సేనలు ఉన్నతమైనవని ఇది చూపించింది.

రెండో యుద్ధం

• నిజాం-ఉల్-ముల్క్ మరణం (1748) తర్వాత అతని కుమారుడు నాసిర్ జంగ్, మనవడు ముజఫర్ జంగ్ పోరాడారు. కర్ణాటకలో చందా సాహిబ్ అన్వరుద్దీన్‌ను సవాలు చేశాడు.
• అంబూర్ యుద్ధం (1749)లో అన్వరుద్దీన్ హతుడయ్యాడు. ఫ్రెంచివారు కొద్ది కాలం తమ అభ్యర్థులను గద్దెనెక్కించారు.
• గుమాస్తా నుంచి సైనికుడిగా మారిన క్లైవ్ దృష్టి మళ్లించే దాడి చేసి 1751లో ఆర్కాట్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ముట్టడికి ఎదురొడ్డి దానిని 53 రోజులు నిలబెట్టుకున్నాడు. ఇది యుద్ధ గతిని మార్చింది.
• బుస్సీ ఫ్రెంచి సేనలతో హైదరాబాద్‌లో ఉండి 1753లో ఉత్తర సర్కారులను పొందాడు. 1754లో డూప్లేను వెనక్కి పిలిపించారు, గోడెహ్యూ శాంతి ఒప్పందం చేశాడు.

మూడో యుద్ధం

• కౌంట్ డి లాలీ సెయింట్ డేవిడ్ కోట‌ను (1758) స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. కానీ సొంత అధికారులతో గొడవపడ్డాడు, అతనికి ద్రవ్య కొరత ఉంది.
• సముద్రంపై ఇంగ్లీష్ ఆధిపత్యం ఫ్రెంచి సరఫరాలను తెంచింది. వందవాసి వద్ద ఐర్ కూట్ గెలిచాడు (1760). పాండిచ్చేరి ఆకలితో అలమటించి లొంగిపోయింది (1761).
• పారిస్ సంధి (1763)లో పాండిచ్చేరి, ఇతర స్థావరాలు తిరిగి ఇచ్చారు. కానీ వాటికి కోటలు కట్టకూడదు, రాజకీయ స్థావరాలుగా వాడకూడదు.