వైఖానస, పాంచరాత్ర, చాత్తాద శ్రీవైష్ణవులు

ముఖ్య వాస్తవాలు

ఆగమం (Agama): "పరంపరగా వచ్చినది"; ఆలయ పూజ, ఆలయ నిర్మాణం, విగ్రహాల తయారీ (ప్రతిమాలక్షణం), ఉత్సవాలను నిర్దేశించే గ్రంథాలు. మూడు వర్గాలు: వైష్ణవ, శైవ, శాక్త.
ఆగమంలోని నాలుగు భాగాలు (పాదాలు): జ్ఞాన (విద్య), యోగ, క్రియ (నిర్మాణం, ప్రతిష్ఠ), చర్య (నిత్య పూజ, ఆచరణ).
వైఖానస, పాంచరాత్ర రెండు వైష్ణవ ఆగమాలు; ఇవి వరుసగా వైదిక, తాంత్రిక మార్గాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. (రౌరవాగమం శైవ ఆగమం.)
వైఖానస:
- వైష్ణవ ఆగమాలలో అతి ప్రాచీనమైనది, వేదాలకు అత్యంత సమీపమైనది; స్వభావంలో సౌమ్యమైనది.
- శ్రీమహావిష్ణువు దీన్ని విఖనసుడికి (విఖనస మహర్షి) బోధించాడు; ఈ సంప్రదాయంలో విఖనసుడు విష్ణువు మానస పుత్రుడు.
- ఆయన నలుగురు శిష్యులు, వారి సంహితలు: మరీచి, అత్రి, భృగువు, కశ్యపుడు.
- వైఖానస కల్పసూత్రం: 32 ప్రశ్నలు (అధ్యాయాలు).
- వైదికం: వీరు కృష్ణ యజుర్వేదాన్ని (తైత్తిరీయ) అనుసరిస్తారు, వైదిక మంత్రాలతో పూజిస్తారు. విగ్రహానికి చేసే వైష్ణవ ఆరాధన (అర్చన) ద్వారానే యజ్ఞ ఫలం లభిస్తుందని నమ్ముతారు.
- గర్భ (గర్భస్థ) వైష్ణవులు = జన్మతః వైష్ణవులు: గర్భం ఎనిమిదో నెలలో చేసే విష్ణుబలి సంస్కారం శిశువును పుట్టకముందే వైష్ణవునిగా చేస్తుంది, అందువల్ల వేరే దీక్ష (చక్రాంకనం) అవసరం లేదు.
- అర్చకులు వంశపారంపర్యంగా వైఖానస కుటుంబాల నుండి వస్తారు.
- నుదుటి గుర్తు: ఊర్ధ్వపుండ్రం, మధ్యలో శ్రీచూర్ణం (కుంకుమ రంగు గీత) ఉన్న తెల్లని నామం.
- పంచబేరాలు: విష్ణువును ఐదు విగ్రహాలలో పూజిస్తారు: ధ్రువ, కౌతుక, స్నపన, ఉత్సవ, బలి.
- విష్ణువు ఐదు రూపాలు: విష్ణు, పురుష, సత్య, అచ్యుత, అనిరుద్ధ.
- భూలోక వైకుంఠంగా పేరొందిన తిరుమల వేంకటేశ్వర ఆలయం వైఖానసను అనుసరిస్తుంది (మూడు పేపర్లలోనూ అడిగారు).
పాంచరాత్ర:
- శ్రీమన్నారాయణుడే స్వయంగా బోధించినది; పేరుకు "ఐదు రాత్రులు" అని అర్థం.
- కథనం 1: విష్ణువు దీన్ని ఐదు రాత్రులలో అనంతుడు (ఆదిశేషుడు), గరుడుడు, విష్వక్సేనుడు, బ్రహ్మ, రుద్రుడికి బోధించాడు.
- కథనం 2: హయవదనుడు అనే రాక్షసుడు వేదాలను అపహరించినప్పుడు దేవతలు వైదిక మంత్రాలు లేకుండా ఐదు రాత్రులు విష్ణువును పూజించారు; అందుకే దీన్ని తాంత్రిక ఆగమం అంటారు.
- ప్రధాన ఆచార్యులు: నారదుడు, రామానుజులు.
- మహాభారతంలోని శాంతి పర్వంలో ఉన్న నారాయణీయ భాగంలో మొదట వర్ణించారు.
- సంప్రదాయం ప్రకారం 108 సంహితలు; రత్నత్రయం (మూడు రత్నాలు): సాత్వత, పౌష్కర, జయాఖ్య.
- ఇతర సంహితలు: అహిర్బుధ్న్య, అనిరుద్ధ, పారమేశ్వర (శ్రీరంగం), ఈశ్వర (మేల్కోటే), పాద్మ, లక్ష్మీ తంత్రం.
- పంచ సంస్కారాలు (Pancha samskara): తాప, పుండ్ర, నామ, మంత్ర, యాగ. ఈ దీక్ష (చక్రాంకనం) తర్వాతే పూజకు అర్హత.
- రామానుజులు (విశిష్టాద్వైతం) దీన్ని ప్రచారంలోకి తెచ్చారు; యామునాచార్యులు ఆగమప్రామాణ్యంలో దీని ప్రామాణికతను సమర్థించారు.
- భగవంతుని ఐదు రూపాలు: పర, వ్యూహ, విభవ, అంతర్యామి, అర్చ.
- ఆలయాలు: శ్రీరంగం, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం, తిరుచానూరు (పద్మావతి), కాంచీ వరదరాజస్వామి.
చాత్తాద శ్రీవైష్ణవులు (సాతాని, సాతాన):
- ఆగమ సంప్రదాయం కాదు: రామానుజుల అనుచరులలో ఒక వర్గం; తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటకలలో ఉన్నారు.
- విశిష్టాద్వైతాన్ని అనుసరిస్తారు (2023లో అడిగారు); భక్తికి మాత్రమే విలువ ఇస్తారు, కులానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వరు.
- విష్ణు ఆలయాలలో, తరచుగా వంశపారంపర్యంగా, అర్చకులుగా, పూలమాలలు కట్టేవారిగా, దివ్య ప్రబంధం పఠించేవారిగా సేవ చేస్తారు.
- నాలుగు ఉపశాఖలు: ఏకాక్షరి, చతురాక్షరి, అష్టాక్షరి, కులశేఖర.
అడిగిన పదాలు:
- బేరం = విగ్రహం.
- అవభృథం = ఉత్సవం చివరిలో చేసే స్నానం.
- ప్రతిమాలక్షణం (విగ్రహ రూపానికి నియమాలు) ఆగమాలలో ఉంటుంది.

వివరణ

వైఖానస వివరంగా

విఖనసుడు: వైఖానస గ్రంథాలు ఆయనను నారాయణుడి నుండి నేరుగా పూజా విధానాన్ని పొందిన విష్ణువు మానస పుత్రుడిగా చెబుతాయి; కొన్ని తర్వాతి కథనాలు ఆయనను బ్రహ్మగా గుర్తిస్తాయి. పరీక్ష కోసం: బోధించినది మహావిష్ణువు, విఖనసుడు విష్ణువు మానస పుత్రుడు.
నలుగురు ఋషుల రచనలు:
- మరీచి: విమానార్చన కల్పం (మరీచి సంహిత), ఆలయాలు, విగ్రహాలు, ఉత్సవాలపై అత్యంత ప్రసిద్ధమైన గ్రంథం.
- అత్రి: సమూర్తార్చనాధికరణం (విగ్రహంతో పూజ).
- భృగువు: కొన్ని అధికారాల సముదాయం (ఖిల, క్రియ, ప్రకీర్ణ మొదలైనవి).
- కశ్యపుడు: జ్ఞానకాండ.
వైఖానస కల్పసూత్రం (32 ప్రశ్నలు): శ్రౌత, గృహ్య, ధర్మ సూత్రాలు, ప్రవర భాగంతో సహా; వైఖానసుల గృహ, వైదిక కర్మలకు ఇదే ఆధారం.
రెండు రకాల పూజ:
- అమూర్త: విగ్రహం లేకుండా పవిత్ర అగ్నిలో.
- సమూర్త అర్చన: విగ్రహంతో.
- వైఖానసులు విగ్రహ పూజను ఉన్నతమైనదిగా భావిస్తారు.
విష్ణువు ఐదు రూపాలు (మూర్తులు):

రూపం	సూచించేది
విష్ణు	సర్వవ్యాపి అయిన భగవంతుడు (సర్వాంతర్యామి)
పురుష	జీవ తత్వం
సత్య	దైవంలోని మార్పు లేని అంశం
అచ్యుత	ఎన్నడూ జారని, మారని వాడు
అనిరుద్ధ	ఎన్నడూ క్షీణించని వాడు

వైఖానస వైదిక రూపంలోని విష్ణువును మాత్రమే పూజిస్తుంది; పాంచరాత్రలా వాసుదేవుడిని, నారాయణుడిని కేంద్రంగా చేసుకోదు. ఈ ఐదింటిని పాంచరాత్ర వ్యూహాలతో (వాసుదేవ, సంకర్షణ, ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధ) కలపకండి.

పంచబేరాలు (ఐదు విగ్రహాలు)

బేరం	పాత్ర	తిరుమలలో
ధ్రువ	గర్భగృహంలో కదలని ప్రధాన విగ్రహం	మూలవిరాట్టు (శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి)
కౌతుక	నిత్య పూజకు (నిత్యార్చన) చిన్న విగ్రహం	భోగ శ్రీనివాసుడు
స్నపన	అభిషేకం (స్నానం) అందుకునేది	ఉగ్ర శ్రీనివాసుడు
ఉత్సవ	ఊరేగింపులు, ఉత్సవాలలో బయటకు వచ్చేది	మలయప్పస్వామి
బలి	పరివార దేవతలకు బలి (నివేదన) అర్పించేది	కొలువు శ్రీనివాసుడు

స్థిరమైన ధ్రువబేరంలోని శక్తి మిగిలిన నాలుగింటిలో, ఒక్కో పనికి ఒకటిగా, వ్యక్తమవుతుందని భావన.
తిరుమలలోని భోగ శ్రీనివాసుడిని పల్లవ రాణి సామవై (పెరుందేవి) క్రీ.శ. 966లో సమర్పించింది; ఇది ఒక శాసనంలో నమోదైంది.

పాంచరాత్ర వివరంగా

పంచ సంస్కారాలు (ఈ కార్యక్రమం సమాశ్రయణం, ఆచార్యుడు ఇస్తాడు):

సంస్కారం	అది ఏమిటి
తాప	భుజాలపై శంఖ, చక్ర (శంఖం, చక్రం) ముద్రలు వేయడం
పుండ్ర	నుదుటిపై, శరీరంపై ఊర్ధ్వ పుండ్రం (నామం) ధరించడం
నామ	కొత్త దాస్య నామం (భగవంతుని సేవకుడు)
మంత్ర	పవిత్ర మంత్రాల ఉపదేశం (అష్టాక్షరి, ద్వయం, చరమ శ్లోకం)
యాగ	భగవంతుని పూజ (ఇజ్య) విధానంలో శిక్షణ

భగవంతుని ఐదు రూపాలు:

రూపం	అర్థం
పర	నిరాకార, శాశ్వత పరమాత్మ
వ్యూహ	సృష్టి, స్థితి, లయలకు నాలుగు రూపాలు: వాసుదేవ, సంకర్షణ, ప్రద్యుమ్న, అనిరుద్ధ
విభవ	రాముడు, కృష్ణుడు వంటి అవతారాలు
అంతర్యామి	ప్రతి జీవి హృదయంలో నివసించే భగవంతుడు
అర్చ	ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించిన విగ్రహం

ఐదు నిత్య కర్తవ్యాలు (పంచకాల): అభిగమనం, ఉపాదానం, ఇజ్య, స్వాధ్యాయం, యోగం.
ఎవరు పూజ చేయవచ్చో దీక్ష నిర్ణయిస్తుంది; పాంచరాత్ర అన్ని కులాల భక్తులకు అందుబాటులో ఉండేది.
తంత్ర అంశాలు (మంత్రం, యంత్రం, ముద్ర) పాంచరాత్రలో ప్రత్యేకంగా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
ఆలయాలు: శ్రీరంగం, మేల్కోటే, కాంచీ వరదరాజస్వామి, యాదగిరిగుట్ట నరసింహస్వామి, భద్రాచలం సీతారామచంద్రస్వామి, తిరుచానూరు పద్మావతి అమ్మవారు, అనేక దివ్యదేశాలు.
తిరుమలలోనే పాంచరాత్ర: తిరుమల వైఖానస అయినా అక్కడి స్నపన తిరుమంజనం పాంచరాత్ర ప్రకారం జరుగుతుంది; సమీపంలోని తిరుచానూరులో పూజ (నివేదనతో సహా) పాంచరాత్ర.

వైఖానస, పాంచరాత్ర పోలిక

అంశం	వైఖానస	పాంచరాత్ర
ఆధారం	వైదికం (కృష్ణ యజుర్వేదం); యజ్ఞం	తాంత్రికం; మంత్రం, తంత్రం
బోధన	విష్ణువు విఖనసుడికి	నారాయణుడు ఐదు రాత్రులలో
ఆచార్యులు	విఖనసుడు; అత్రి, భృగువు, మరీచి, కశ్యపుడు	నారదుడు, రామానుజులు
ఐదు రూపాలు	విష్ణు, పురుష, సత్య, అచ్యుత, అనిరుద్ధ	పర, వ్యూహ, విభవ, అంతర్యామి, అర్చ
వైష్ణవుడు కావడం	జన్మతః (గర్భస్థ); చక్రాంకనం అవసరం లేదు	దీక్ష (చక్రాంకనం) తర్వాతే
అర్చకులు	వంశపారంపర్య వైఖానస కుటుంబాలు	దీక్ష పొందిన శ్రీవైష్ణవులు
ప్రసిద్ధ కేంద్రం	తిరుమల	శ్రీరంగం

చాత్తాద శ్రీవైష్ణవులు

చాత్తాద (సాతాని, సాత్తాద) అంటే యజ్ఞోపవీతం, శిఖ "ధరించనివారు" అని అర్థం చెబుతారు: చాలామంది యజ్ఞోపవీతం ధరించరు. వీరిలో ఎక్కువ మంది బ్రాహ్మణేతరులు, కొన్ని బ్రాహ్మణ కుటుంబాలూ ఉన్నాయి.
రామానుజులు అన్ని వర్గాల భక్తులకు వైష్ణవ దీక్ష ఇచ్చారని సంప్రదాయం; చాత్తాదులు ఆ ఉద్యమం నుండి వచ్చినవారు, కులం కాదు, భక్తే ముఖ్యం అనే ఆయన నియమాన్ని పాటిస్తారు.
నాలుగు ఉపశాఖలు:

ఉపశాఖ	మోక్ష మార్గం
ఏకాక్షరి	ఓం అనే ఏకాక్షర జపం
చతురాక్షరి	రా-మా-ను-జ అనే నాలుగు అక్షరాల జపం
అష్టాక్షరి	ఓం నమో నారాయణాయ అనే అష్టాక్షరి జపం
కులశేఖర	యజ్ఞోపవీతం ధరిస్తారు; కులశేఖర ఆళ్వార్ వంశీయులమని చెప్పుకుంటారు

ఆంధ్రలో వీరు అనేక విష్ణు ఆలయాలలో అర్చకులుగా సేవ చేస్తారు, పూలమాలలు కడతారు, ఆళ్వార్ల దివ్య ప్రబంధాన్ని పఠిస్తారు, నామసంకీర్తనకు నాయకత్వం వహిస్తారు. సిలబస్ వీరిని వైఖానస, పాంచరాత్రలతో పాటు పేర్కొంటుంది, కానీ వీరు ప్రత్యేక ఆగమం కాదు, ఆలయ సేవా వర్గం.

ఆంధ్రప్రదేశ్ కోణం

తిరుమల: వంశపారంపర్య అర్చక కుటుంబాలు వైఖానస పూజ చేస్తాయి; నిత్య క్రమం సుప్రభాతం, తోమాల సేవ, అర్చన, నైవేద్యం, ఏకాంత సేవ; బ్రహ్మోత్సవం చక్రస్నానానికి (అవభృథం) స్వామి పుష్కరిణిని ఉపయోగిస్తారు.
తిరుపతి గోవిందరాజస్వామి ఆలయం కూడా వైఖానసను అనుసరిస్తుంది; తిరుచానూరు పద్మావతి, భద్రాచలం, యాదగిరిగుట్ట (తెలంగాణ) పాంచరాత్రను అనుసరిస్తాయి.
ఆంధ్రలోని చాలా గ్రామీణ విష్ణు ఆలయాలు వైఖానసను అనుసరిస్తాయి; పెద్ద శ్రీవైష్ణవ కేంద్రాలు పాంచరాత్రను అనుసరిస్తాయి.
దేవాదాయ శాఖ కింద ఉన్న అనేక చిన్న విష్ణు ఆలయాలలో చాత్తాద శ్రీవైష్ణవ అర్చకులు సేవ చేస్తారు.
ఎస్వీ వేద విశ్వవిద్యాలయం (SV Vedic University), టీటీడీ (TTD) వైఖానస, పాంచరాత్ర గ్రంథాలను ప్రచురిస్తాయి, అర్చకులకు శిక్షణ ఇస్తాయి.

తరచూ చేసే పొరపాట్లు

✗ "తిరుమల పాంచరాత్రను అనుసరిస్తుంది." ✓ వైఖానస (స్నపన తిరుమంజనం వంటి కొన్ని క్రతువులు మాత్రమే పాంచరాత్ర ప్రకారం).
✗ "పంచబేరాలు పాంచరాత్రకు చెందినవి." ✓ అవి వైఖానస లక్షణం.
✗ "తాప-పుండ్ర-నామ-మంత్ర-యాగ వైఖానస." ✓ ఈ పంచ సంస్కారాలు పాంచరాత్ర.
✗ "సత్య పాంచరాత్ర రూపం; వాసుదేవ వైఖానస రూపం." ✓ సత్య వైఖానసలో విష్ణువు ఐదు రూపాలలో ఒకటి; వాసుదేవ పాంచరాత్ర వ్యూహం.
✗ "సాత్వత లేదా అనిరుద్ధ సంహిత వైఖానస." ✓ రెండూ పాంచరాత్ర సంహితలు.
✗ "రౌరవాగమం వైష్ణవ ఆగమం." ✓ రౌరవాగమం శైవ ఆగమం.
✗ "శంకరాచార్యులు (లేదా మధ్వాచార్యులు) పాంచరాత్రను ప్రచారం చేశారు." ✓ రామానుజాచార్యులు.
✗ "చాత్తాద శ్రీవైష్ణవం మూడో వైష్ణవ ఆగమం." ✓ అది ఆగమం కాదు; రామానుజుల అనుచరుల వర్గం. వీరు అద్వైతాన్ని కాదు, విశిష్టాద్వైతాన్ని అనుసరిస్తారు.
✗ "బలిబేరం నిత్య పూజ విగ్రహం." ✓ అది కౌతుక బేరం; బలిబేరం పరివార దేవతలకు బలి అర్పిస్తుంది.
✗ "వైఖానస కల్పసూత్రంలో 18 (లేదా 48) ప్రశ్నలు ఉన్నాయి." ✓ 32.

త్వరిత పునశ్చరణ

వైష్ణవ ఆగమాలు: వైఖానస (వైదికం, అతి ప్రాచీనం), పాంచరాత్ర (తాంత్రికం); రౌరవాగమం శైవం.
వైఖానస: విష్ణువు → విఖనసుడు (విష్ణువు మానస పుత్రుడు) → మరీచి, అత్రి, భృగువు, కశ్యపుడు; కల్పసూత్రం 32 ప్రశ్నలు.
వైఖానస: గర్భస్థ వైష్ణవులు (విష్ణుబలి, 8వ నెల), చక్రాంకనం లేదు, వంశపారంపర్య అర్చకులు, తిరుమల = భూలోక వైకుంఠం.
పంచబేరాలు: ధ్రువ (మూల), కౌతుక (నిత్య), స్నపన (అభిషేకం), ఉత్సవ (ఊరేగింపు), బలి (పరివార బలి).
వైఖానస ఐదు రూపాలు: విష్ణు, పురుష, సత్య, అచ్యుత, అనిరుద్ధ.
పాంచరాత్ర: అనంతుడు, గరుడుడు, విష్వక్సేనుడు, బ్రహ్మ, రుద్రుడికి ఐదు రాత్రులు; హయవదనుడి కథ; నారదుడు, రామానుజులు.
పాంచరాత్ర ఐదు రూపాలు: పర, వ్యూహ, విభవ, అంతర్యామి, అర్చ; రత్నత్రయం = సాత్వత, పౌష్కర, జయాఖ్య.
పంచ సంస్కారాలు (సమాశ్రయణం): తాప, పుండ్ర, నామ, మంత్ర, యాగ.
పాంచరాత్ర ఆలయాలు: శ్రీరంగం, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం, తిరుచానూరు, కాంచీ వరదరాజస్వామి.
చాత్తాదులు (సాతాని): రామానుజుల అనుచరులు, ఆగమం కాదు; ఏకాక్షరి, చతురాక్షరి, అష్టాక్షరి, కులశేఖర.

ఇంకా లోతుగా: లోతైన విశ్లేషణ, మెయిన్స్ రాత (APPSC Paper I సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)

లోతైన విశ్లేషణ

ప్రామాణికతపై వివాదం. కొన్ని సంప్రదాయ వైదిక శాఖలు పాంచరాత్రను అవైదికం అన్నాయి. యామునాచార్యుల ఆగమప్రామాణ్యం అది వేదమంత ప్రామాణికమైనదని వాదించింది. రామానుజులు తమ శ్రీభాష్యంలో దాన్ని అంగీకరించి శ్రీవైష్ణవ ఆలయాల ద్వారా వ్యాప్తి చేశారు.
రామానుజులు, తిరుమల. తిరుమలలో వైఖానస పూజా క్రమాన్ని స్థిరపరిచినది, ఆ క్షేత్రం విష్ణువుదేనని నిర్ధారించినది, తిరుపతిలో గోవిందరాజస్వామిని ప్రతిష్ఠించినది (టీటీడీ కథనం ప్రకారం క్రీ.శ. 1130) రామానుజులేనని సంప్రదాయం. ఆయన తిరుమలను పాంచరాత్రకు మార్చలేదు.
ఆగమాల నుండి వచ్చిన ఆలయ పదాలు:
- అంకురార్పణ: ఉత్సవానికి ముందు విత్తనాలు నాటడం.
- ధ్వజారోహణ / ధ్వజావరోహణ: మొదటి రోజు జెండా ఎగురవేయడం, చివరి రోజు దించడం.
- స్నపనం: ఆచార స్నానం.
- అవభృథం: ముగింపు స్నానం, తిరుమలలో చక్రస్నానం.
- సంప్రోక్షణ: పునఃప్రతిష్ఠ.
- విమానం: గర్భాలయం మీది శిఖరం.
- గర్భగృహం: మూలస్థానం.
- బలిపీఠం: బలి అర్పించే రాయి.
లెక్కల ప్రశ్నలు. గ్రంథాల మధ్య తేడాలు ఉన్నందున "ఆగమాలలో ఎన్ని రకాల స్నానాలు" అనే ప్రశ్నను ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) తొలగించింది. సందేహం లేని లెక్కలు మాత్రమే నేర్చుకోండి: 5 సంస్కారాలు, 5 బేరాలు, 32 ప్రశ్నలు, 108 పాంచరాత్ర సంహితలు (సంప్రదాయం), 4 పాదాలు.

మెయిన్స్ రాత

చట్రం: రెండు వైష్ణవ పూజా విధానాలు, ఒకటి వైదికం, వంశపారంపర్యం; మరొకటి దీక్ష ఆధారితం, అందరికీ అందుబాటులో ఉండేది; రెండూ దక్షిణ భారత ఆలయాన్ని తీర్చిదిద్దాయి.
అంశాలు: వైఖానస వైదిక కొనసాగింపును నిలుపుతుంది (తిరుమల); పాంచరాత్ర, రామానుజులు దీక్ష ద్వారా ప్రవేశాన్ని విస్తరించారు; ఆ విస్తరణకు ఆలయ సేవలో చాత్తాద శ్రీవైష్ణవులు నిదర్శనం.
ఈవోకు: ఒక ఆలయ ఆగమమే దాని ఆచారాలను, ఉత్సవ క్యాలెండర్‌ను, అర్చకుల హక్కులను నిర్ణయిస్తుంది, కాబట్టి ప్రతి పరిపాలనా ఉత్తర్వులో దాన్ని గౌరవించాలి.

Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.