ఈవో గ్రేడులు, దేవాదాయ శాఖ అధికారులు

ముఖ్య వాస్తవాలు

అధికార క్రమం: ప్రభుత్వం (రెవెన్యూ (దేవాదాయ) శాఖ, దేవాదాయ శాఖ మంత్రి) → కమిషనర్ → అదనపు కమిషనర్ → ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్ (ప్రాంతం) → డిప్యూటీ కమిషనర్ (విభాగం) → సహాయ కమిషనర్ (ఉప విభాగం) → కార్యనిర్వాహక అధికారి (సంస్థ).
సెక్షన్ 3: కమిషనర్, అదనపు కమిషనర్, ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్లు, డిప్యూటీ కమిషనర్లు, సహాయ కమిషనర్లను ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది. అందరూ హిందూ మతాన్ని ఆచరించేవారై ఉండాలి; వారి జీతం సంచిత నిధి నుంచి చెల్లించి ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి నుంచి తిరిగి వసూలు చేస్తారు.
సెక్షన్ 5: ప్రభుత్వ ముందస్తు ఆమోదంతో కమిషనర్ రాష్ట్రాన్ని ప్రాంతాలు (ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్), విభాగాలు (డిప్యూటీ కమిషనర్), ఉప విభాగాలు (సహాయ కమిషనర్)గా విభజిస్తారు.
సెక్షన్ 6: ఆదాయాన్ని బట్టి ఐదు జాబితాలు, 6(a) నుంచి 6(e), కమిషనర్ ప్రచురిస్తారు (2023లో అడిగారు: వర్గీకరణ వార్షిక ఆదాయం ఆధారంగా).

జాబితా	చట్టంలోని పాఠం (సెక్షన్ 6)	ప్రస్తుత పరిమితులు (జీవో ఎంఎస్ నం. 268, 12-11-2024)	నియంత్రణ అధికారి
6(a)	₹25 లక్షలకు మించి	₹50 లక్షలు, ఆపైన	కమిషనర్
6(b)	₹2 లక్షలు – ₹25 లక్షలు	₹15 లక్షలు – ₹50 లక్షల లోపు	డిప్యూటీ కమిషనర్
6(c)	₹2 లక్షల లోపు	₹15 లక్షల లోపు	సహాయ కమిషనర్
6(d)	మఠాలు, ఆదాయంతో నిమిత్తం లేదు	అదే	కమిషనర్
6(e)	ధర్మాదాయాలు, ఆదాయంతో నిమిత్తం లేదు	అదే	కమిషనర్

ఈవోకు సంబంధించిన అధికారులు (2026 కీ):

విషయం	అధికారి
గ్రేడ్ I, II, III ఈవోల నియామకం	కమిషనర్
₹1 కోటి+ సంస్థ ఈవో	ప్రభుత్వం
ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్‌ను ఈవోగా	ప్రభుత్వం
డిప్యూటీ లేదా సహాయ కమిషనర్‌ను ఈవోగా	కమిషనర్
సంస్థలను ఒకే ఈవో కింద సమూహం చేయడం	కమిషనర్
ఈవోల బదిలీ	కమిషనర్
ఈవోల జీతాలు డ్రా చేసి చెల్లించే అధికారి	సహాయ కమిషనర్

పదోన్నతి కోటా: గ్రేడ్ I, గ్రేడ్ II ఖాళీల్లో 20%, గ్రేడ్ IIIలో 40% సంస్థల ఉద్యోగులతో భర్తీ (2026లో అడిగారు: గ్రేడ్ I = 20%).

వివరణ

అధికారులు, వారి సెక్షన్లు.

అధికారి	సెక్షన్	పాత్ర
కమిషనర్	సెక్షన్ 7, సెక్షన్ 8	సంఘటిత వ్యక్తి (corporation sole: ఆ పేరుతో, ముద్రతో దావా వేస్తారు, ఎదుర్కొంటారు); అన్ని సంస్థలపై సాధారణ పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ; 6(a), 6(d), 6(e) నేరుగా ఆయన పరిధిలో
అదనపు కమిషనర్	సెక్షన్ 8(3)	ప్రభుత్వం నిర్ణయించే అధికారాలు; ₹1 కోటి+ నుంచి డిప్యూటీ కమిషనర్ కేడర్ వరకు ఆలయాల బడ్జెట్లు (2026 కీ)
ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్	సెక్షన్ 9	ఒక ప్రాంతంలో కమిషనర్ విధులు; ఆయన ఉత్తర్వులు కమిషనర్ ఉత్తర్వులుగానే పరిగణన
డిప్యూటీ కమిషనర్	సెక్షన్ 10	తన విభాగంలోని 6(b) జాబితాపై అధికారాలు; ₹2 లక్షల లోపు ఆలయాల ధర్మకర్తల మండళ్ల నియామకం (సెక్షన్ 15)
సహాయ కమిషనర్	సెక్షన్ 11	తన ఉప విభాగంలోని 6(c) జాబితాపై అధికారాలు; ఈవోలకు డ్రాయింగ్ అండ్ డిస్బర్సింగ్ అధికారి
కార్యనిర్వాహక అధికారి	సెక్షన్ 29	ఒక సంస్థను లేదా సమూహాన్ని నడుపుతారు

అధికార బదలాయింపు (సెక్షన్ 8(4)–(5)): కొన్ని మౌలిక అధికారాలు (సెక్షన్ 8(1), సెక్షన్ 6 వర్గీకరణ, సెక్షన్ 15 మండళ్లు మరికొన్ని) తప్ప మిగిలినవాటిని కమిషనర్ డిప్యూటీ కమిషనర్‌కు లేదా సహాయ కమిషనర్‌కు అప్పగించవచ్చు.
తనిఖీ (సెక్షన్ 12): ఈ అధికారుల్లో ఎవరైనా సంస్థ ఆస్తులను, రికార్డులను తనిఖీ చేయవచ్చు; కానీ మత సంస్థలోకి ప్రవేశించే అధికారి హిందువై ఉండాలి, దాని ఆచారాలను గౌరవించాలి (సెక్షన్ 13).
జాబితా మార్పు: ఒక సంస్థ ఆదాయం వరుసగా మూడు సంవత్సరాలు తన శ్రేణికి పైన లేదా కింద ఉంటే కమిషనర్ దాన్ని సరైన జాబితాలోకి మారుస్తారు. 2023 చట్టం 36 నుంచి ప్రభుత్వం గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా శ్రేణులను నిర్ణయించవచ్చు; జీవో ఎంఎస్ నం. 268 (12-11-2024) ద్వారా అదే చేసింది.

కమిషనర్ అర్హతలు (సెక్షన్ 4). వీటిలో ఒకటి: జిల్లా కలెక్టర్‌గా ఉన్న లేదా ఉండిన వ్యక్తి (లేదా సమాన లేదా ఉన్నత హోదా); రాష్ట్ర ఉన్నత న్యాయ సేవ సభ్యుడు; హైకోర్టులో లేదా సుప్రీంకోర్టులో 10 సంవత్సరాల అనుభవమున్న న్యాయవాది; లేదా అదనపు కమిషనర్. సహాయ కమిషనర్‌ను హైకోర్టులో 3 సంవత్సరాల ప్రాక్టీస్ ఉన్న న్యాయవాదుల నుంచి నేరుగా, లేదా సూపరింటెండెంట్లకు లేదా నిర్ణీత గ్రేడ్ ఈవోలకు పదోన్నతి ద్వారా నియమిస్తారు.

ఈవో గ్రేడులు, ఆలయానికి ఈవో ఎలా వస్తారు.

సంస్థ ఈవో కేడర్ దాని ఆదాయాన్ని బట్టి ఉంటుంది (సెక్షన్ 29(1)). చిన్న ఆలయాలకు గ్రేడ్ III ఈవో, పెద్దవాటికి గ్రేడ్ II లేదా గ్రేడ్ I; అతి పెద్దవాటికి సహాయ, డిప్యూటీ లేదా ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్ ఈవోగా వస్తారు. శాఖ "డిప్యూటీ కమిషనర్ కేడర్" లేదా "జాయింట్ కమిషనర్ కేడర్" సంస్థలు అనేది ఈ అర్థంలోనే.
గ్రేడ్ III ఈవోలను ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) నియమిస్తుంది (ఈ పరీక్ష); గ్రేడ్ III ఖాళీల్లో 40% అర్హులైన సంస్థ ఉద్యోగులకు పదోన్నతి ద్వారా; పై రెండు గ్రేడుల్లో 20%.
ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు: ఈవోలు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు; వారి సర్వీసు షరతులను ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది (సెక్షన్ 29(3)(d)); జీతాన్ని సహాయ కమిషనర్ డ్రా చేస్తారు, అది ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి నుంచి తిరిగి వసూలవుతుంది.

సంస్థల సిబ్బంది (సెక్షన్లు 35–39).

విషయం	సెక్షన్	అధికారి
మంజూరైన కేడర్‌లో ఖాళీల భర్తీ	సెక్షన్ 35(1)	సమర్థ అధికారి ముందస్తు అనుమతితో ట్రస్టీ; ఆదాయం ₹10 లక్షలకు మించితే ఈవో
పదవీధారులు, సేవకులకు శిక్ష	సెక్షన్ 37	ట్రస్టీ; ఆదాయం ₹10 లక్షలకు మించితే ఈవో
ట్రస్టీ లేదా ఈవో శిక్షించకపోతే చర్య	సెక్షన్ 38	కమిషనర్, డిప్యూటీ కమిషనర్ లేదా సహాయ కమిషనర్
పదవీధారులు, సేవకులను ఒక సంస్థ నుంచి మరొకదానికి బదిలీ	సెక్షన్ 39	కమిషనర్ (ఎక్కడికైనా); డిప్యూటీ లేదా సహాయ కమిషనర్ (తన పరిధిలో)

సెక్షన్ 6 వర్గాన్ని బట్టి నియంత్రణ (బడ్జెట్, ఆడిట్: అనుసంధానానికి).

బడ్జెట్లు 6(a), 6(d)కు కమిషనర్‌కు, 6(b)కు డిప్యూటీ కమిషనర్‌కు, 6(c)కు సహాయ కమిషనర్‌కు వెళ్తాయి (సెక్షన్ 57; వివరాలు ఆలయ ఆర్థిక నోట్స్‌లో).
ఆడిట్ నివేదికలు 6(a), 6(d), 6(e)కు కమిషనర్‌కు; 6(b)కు డిప్యూటీ కమిషనర్‌కు; 6(c)కు సహాయ కమిషనర్‌కు (సెక్షన్ 59).

తరచూ చేసే పొరపాట్లు

✗ "6(a) అంటే ₹25 లక్షలకు మించిన ఆదాయం." ✓ అది చట్టంలో ముద్రించిన సంఖ్య; జీవో ఎంఎస్ నం. 268 (2024) ప్రకారం 6(a) ₹50 లక్షలు, ఆపైన, 6(b) ₹15–50 లక్షలు, 6(c) ₹15 లక్షల లోపు.
✗ "మఠాలు డిప్యూటీ కమిషనర్ కింద ఉంటాయి." ✓ 6(d) మఠాలు, 6(e) ధర్మాదాయాలు ఆదాయంతో నిమిత్తం లేకుండా కమిషనర్ కింద.
✗ "ఈవోలను ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్ బదిలీ చేస్తారు." ✓ కమిషనర్ చేస్తారు (2026 కీ).
✗ "ఈవో తన జీతాన్ని తానే డ్రా చేస్తారు." ✓ సహాయ కమిషనర్ డ్రాయింగ్ అండ్ డిస్బర్సింగ్ అధికారి.
✗ "డిప్యూటీ కమిషనర్లను కమిషనర్ నియమిస్తారు." ✓ శాఖ అధికారులందరినీ సెక్షన్ 3 కింద ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది.
✗ "కమిషనర్ సొంతంగా రాష్ట్రాన్ని ప్రాంతాలుగా విభజిస్తారు." ✓ ప్రభుత్వ ముందస్తు ఆమోదంతో మాత్రమే (సెక్షన్ 5).
✗ "ఏ అధికారైనా ఆలయాన్ని తనిఖీ చేయవచ్చు." ✓ మత సంస్థలోకి ప్రవేశించి తనిఖీ చేసే అధికారి హిందువై ఉండాలి (సెక్షన్ 12).

త్వరిత పునశ్చరణ

ప్రభుత్వం → కమిషనర్ → అదనపు కమిషనర్ → ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్ → డిప్యూటీ కమిషనర్ → సహాయ కమిషనర్ → ఈవో.
సెక్షన్ 3: అధికారులందరినీ ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది; అందరూ హిందువులు; జీతం ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి నుంచి వసూలు.
సెక్షన్ 5: ప్రాంతాలు (ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్), విభాగాలు (డిప్యూటీ కమిషనర్), ఉప విభాగాలు (సహాయ కమిషనర్), ప్రభుత్వ ఆమోదంతో.
సెక్షన్ 6 జాబితాలు: 6(a) కమిషనర్, 6(b) డిప్యూటీ కమిషనర్, 6(c) సహాయ కమిషనర్, 6(d) మఠాలు, 6(e) ధర్మాదాయాలు కమిషనర్.
జీవో ఎంఎస్ నం. 268 (12-11-2024): ₹50 లక్షలు+ / ₹15–50 లక్షలు / ₹15 లక్షల లోపు.
కమిషనర్ గ్రేడ్ I–III నియమిస్తారు, సంస్థలను సమూహం చేస్తారు, ఈవోలను బదిలీ చేస్తారు.
ప్రాంతీయ సంయుక్త కమిషనర్‌ను ఈవోగా ప్రభుత్వం; డిప్యూటీ లేదా సహాయ కమిషనర్‌ను కమిషనర్.
ఈవో జీతాలు సహాయ కమిషనర్ డ్రా చేసి చెల్లిస్తారు.
సంస్థ ఉద్యోగుల కోటా: 20% (గ్రేడ్ I, II), 40% (గ్రేడ్ III).
₹10 లక్షలకు మించితే సిబ్బందిని ఈవో నియమిస్తారు (సెక్షన్ 35), శిక్షిస్తారు (సెక్షన్ 37); సెక్షన్ 39 బదిలీలు కమిషనర్, డిప్యూటీ లేదా సహాయ కమిషనర్.

ఇంకా లోతుగా: లోతైన విశ్లేషణ (APPSC Paper I సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)

లోతైన విశ్లేషణ

ఆదాయమే నియంత్రణను ఎందుకు నిర్ణయిస్తుంది. 1987 రూపకల్పన అతి పెద్ద ఆలయాలను అత్యున్నత అధికారికి ఇచ్చి, గ్రామ ఆలయాలను స్థానిక సహాయ కమిషనర్ వద్ద ఉంచుతుంది; అలా తనిఖీ, బడ్జెట్లు, మండళ్లు ఇమిడి ఉన్న డబ్బుకు తగినట్లుంటాయి. ఆలయ ఆదాయాలు పెరగడంతో, మధ్యస్థాయి ఆలయాలు కమిషనర్ జాబితాలో కిక్కిరిసిపోకుండా 2024 జీవో శ్రేణులను పెంచింది.
పాత, కొత్త సంఖ్యలు పక్కపక్కన. 2007 చట్టం 33కు ముందు శ్రేణులు ₹5 లక్షలు, ₹50,000; 2007 చట్టం 33 వాటిని ₹25 లక్షలు, ₹2 లక్షలుగా చేసింది; జీవో ఎంఎస్ నం. 268 (2024) వాటిని ₹50 లక్షలు, ₹15 లక్షలుగా చేసింది. సెక్షన్ 15 (మండలి పరిమాణం), సెక్షన్ 29 (ఈవో) తమ సొంత సంఖ్యలు కలిగి ఉన్నాయి; జీవో వాటిని మార్చలేదు.
ఈవోలపై క్రమశిక్షణ చర్యలు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులుగా ఈవోలు రాష్ట్ర సివిల్ సర్వీసుల ప్రవర్తన, క్రమశిక్షణ నియమాల కిందకు వస్తారు; నియామక అధికారిగా కమిషనర్ సాధారణంగా క్రమశిక్షణ అధికారి. ఈవో సెలవు ఏ అధికారి మంజూరు చేస్తారన్న 2026 ప్రశ్నలను ఏపీపీఎస్సీ తొలగించింది, కాబట్టి సెలవు మంజూరు ప్రశ్నలు ఆశించకండి.
కమిషనర్ సంఘటిత వ్యక్తి అంటే హక్కులు, దావాలు వ్యక్తికి కాక పదవికి చెందుతాయి: కమిషనర్ మారినా పెండింగ్ కేసులపై ప్రభావం ఉండదు.

Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.