దేవాలయ ఆదాయం, నిధుల వినియోగం (సెక్షన్ 57)

ముఖ్య వాస్తవాలు

ఆదాయం ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది: హుండీ (నగదు, వస్తు రూపంలో కానుకలు), ఆర్జిత సేవ, దర్శనం, అర్చన, తలనీలాల టికెట్లు, వివాహాలు, ఉపనయనాలకు రుసుములు, ప్రసాదం అమ్మకాలు, భూములు, దుకాణాల అద్దెలు, కౌలు, డిపాజిట్లపై వడ్డీ, విరాళాలు, ధర్మాదాయాలు, ప్రభుత్వ తస్దీక్ (tasdik) (వార్షిక భత్యం), ధూప దీప నైవేద్యం వంటి గ్రాంట్లు.
సెక్షన్ 144: హుండీలోను, ఇతర రుసుములలోను వాటాల రద్దు. ట్రస్టీ, అర్చకుడు, మిరాసీదారు లేదా మరే సేవకుడూ హుండీ, హారతి పళ్ళెం, టికెట్ రుసుములు, ప్రసాదం లేదా సేవా భూములలో వాటా కోరరాదు. చట్టం 33/2007 సవరణ ప్రకారం ఇది వార్షికాదాయం ₹5 లక్షలు మించిన సంస్థలకు వర్తిస్తుంది.
నిధులకు సంబంధించిన అధ్యాయాలు:

అధ్యాయం	సెక్షన్లు	విషయం
VI	56 (మాత్రమే)	ధర్మాదాయం
VII	57–64	బడ్జెట్, జమ ఖర్చులు, ఆడిట్
VIII	65–71	ఆర్థిక నిబంధనలు: వాటా, ఆడిట్ రుసుము, రెండు నిధులు
IX	72–74	మిగులు నిధులు, పనిచేయని సంస్థల నిధులు

ప్రతి బడ్జెట్ ఆదాయాన్ని ఎలా వినియోగించాలి (సెక్షన్ 57(2)(a), ఈ క్రమంలో; వివరాలు HC-TF-02లో):

క్లాజు	నిధుల వినియోగం	చట్టబద్ధ వాటా
(i)	నిర్వహణ, నిత్య సేవలు, డిట్టం	సిబ్బంది జీతాలు ఆదాయంలో గరిష్ఠంగా 30%
(ii)	బాధ్యతలు, కొనసాగుతున్న ఒప్పందాలు	—
(iii)	కార్య నిర్వహణ మిగులు	—
(iv)	యాత్రికుల ఆరోగ్యం, భద్రత, సౌకర్యం	ఆదాయం ₹20,000 మించితే, (i)–(iii) తర్వాత మిగిలిన దానిలో కనీసం 40%
(v)	రిజర్వ్ నిధి	అదే మిగులులో 10%
(vi)	భవనాలు: నిర్మాణం, మరమ్మతులు, పునరుద్ధరణ	ఆదాయం ₹1 లక్ష లేదా ఎక్కువైతే, (i)–(iv) తర్వాత మిగిలిన దానిలో కనీసం 30%

ముఖ్య నిర్వచనాలు: సెక్షన్ 2(11) డిట్టం = నిత్య ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, పూజలు, సేవలు, ఉత్సవాలకు కావలసిన సామగ్రి పరిమాణం; సెక్షన్ 2(7) సమిష్టి సంక్షేమ నిధి = సెక్షన్ 70 కింది నిధి; సెక్షన్ 2(12) ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి = సెక్షన్ 69 కింది నిధి; సెక్షన్ 2(1A) అర్చకుల సంక్షేమ నిధి = సెక్షన్ 161 కింది నిధి.
సంస్థ చట్టప్రకారం చెల్లించే మొత్తాలు:

చెల్లింపు	సెక్షన్	రేటు / నియమం	ఏ నిధికి
వార్షిక వాటా	65(1)	ఆదాయం ₹50,000 మించితే; రేటు ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది	ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి
ఆడిట్ రుసుము	65(4)	వార్షికాదాయంలో 1½%	ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి
జీతాల నిధి వాటా	65-A	ఆదాయంపై నిర్ధారిత రేటు	కమిషనర్ అధీనంలోని నిధి
సమిష్టి సంక్షేమ నిధి వాటా	57(2)(b), 70	ఆదాయం ₹50,000 మించితే; 2015 జీవో ప్రకారం 9%	సమిష్టి సంక్షేమ నిధి
సంక్షేమ నిధి వాటా	161	వార్షికాదాయంలో 3%	అర్చకుల సంక్షేమ నిధి

ఏ నిధి ఎవరి అధీనంలో: ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి కమిషనర్‌కు విహితం (సెక్షన్ 69(1)); సెక్షన్ 65-A జీతాల నిధి కూడా కమిషనర్ అధీనంలో; సమిష్టి సంక్షేమ నిధి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ అధీనంలో (సెక్షన్ 71).
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) సెక్షన్ 65(1) సాధారణ నియమం పరిధిలో లేదు. చట్టం 30/2021 (1-9-2021 నుంచి) ప్రకారం అది ఆదాయంలో 7% లేదా ₹5 కోట్లు, ఏది ఎక్కువైతే అది (సెక్షన్ 65(2)), సమిష్టి సంక్షేమ నిధికి ఏటా ₹40 కోట్లు (సెక్షన్ 70(4)), సంక్షేమ నిధికి ₹5 కోట్లు (సెక్షన్ 161) చెల్లిస్తుంది; ప్రతి నిర్ణీత మొత్తం ప్రతి ఐదేళ్లకు 10% పెరుగుతుంది.
కార్యనిర్వాహక అధికారి (EO) జీతం మొదట రాష్ట్ర సంచిత నిధి నుంచి చెల్లించి, తర్వాత ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి (సెక్షన్ 69(3)(i)) నుంచి రాబట్టుకుంటారు; 2023 కీ దీన్ని "సెక్షన్ 69 నిధి" అంది.

వివరణ

ధర్మాదాయం (సెక్షన్ 56, అధ్యాయం VI).

ధర్మాదాయం అంటే మత లేదా ధార్మిక ప్రయోజనం కోసం వ్యాపారుల నుంచి లేదా ప్రజల నుంచి వసూలు చేసే సొమ్ము (ఉదాహరణకు అమ్మిన సరుకులపై విధించే చిన్న మొత్తం).
సెక్షన్ 56(1): వసూలు చేసే వ్యక్తి దాన్ని ట్రస్టీ హోదాలో ఉంచుకుంటాడు.
సెక్షన్ 56(2): ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సరపు వసూళ్లు, ఖర్చుల వివరాలు మే 15 లోపు కమిషనర్‌కు పంపాలి; కమిషనర్ వాటిని పరిశీలించవచ్చు.
సెక్షన్ 56(3): దాని వినియోగంపై కమిషనర్ ఆదేశించవచ్చు, కానీ ఒక నిర్దిష్ట మత ప్రయోజనం కోసం వసూలు చేసిన సొమ్మును ఆ ప్రయోజనానికే వాడాలి.
సెక్షన్ 56(5): కమిషనర్ గడువు విధించిన తర్వాత కూడా లెక్కలు పంపకపోతే ₹1,000 వరకు జరిమానా.

వార్షిక వాటా, ఆడిట్ రుసుము (సెక్షన్ 65).

సెక్షన్ 65(1): TTD తప్ప ప్రతి సంస్థ, సంస్థల పరిపాలనలో ప్రభుత్వం, దాని ఉద్యోగులు అందించే సేవలకు ప్రతిఫలంగా ఏటా వాటా చెల్లిస్తుంది. వార్షికాదాయం ₹50,000 మించిన సంస్థలకే ఇది వర్తిస్తుంది (చట్టం 33/2007 దీన్ని ₹5,000 నుంచి పెంచింది; పాత 15% గరిష్ఠ పరిమితినీ తొలగించింది).
సెక్షన్ 65(2): TTDకి ప్రత్యేక నియమం (పైన). 2021కి ముందు TTD ₹50 లక్షల ఏకమొత్తం చెల్లించేది.
సెక్షన్ 65(3): ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధికి సంవత్సరానికి ఒకసారి చెల్లిస్తారు.
సెక్షన్ 65(4): ఆడిట్ రుసుముగా వార్షికాదాయంలో అదనంగా 1½%.
సెక్షన్ 65(5)(a): ధర్మాదాయానికి వార్షికాదాయం = ఆ సంవత్సరంలో వసూలైన పూర్తి మొత్తం.
సెక్షన్ 65(5)(b): ఇతర ఆదాయానికి ముందుగా ఇవి తీసివేస్తారు: ప్రభుత్వానికి కట్టిన కిస్తు, సెస్సు; స్థానిక పన్నులు, లైసెన్సు రుసుము; ప్రత్యక్ష వ్యవసాయ ఖర్చులు (విత్తనాలు, ఎరువులు, పశువులు, పనిముట్లు, కూలీ; ఆ భూమి ఆదాయంలో 10%కి మించకుండా); అద్దె భవనాల చిల్లర మరమ్మతులు (అద్దెలో 10% లేదా అసలు ఖర్చు, ఏది తక్కువైతే అది); అద్దె వసూలు సిబ్బంది ఖర్చు (వసూలైన అద్దెలో 10% వరకు); తిరిగి పెట్టుబడి పెట్టిన స్థిరాస్తి అమ్మకపు సొమ్ము.
ఆదాయం కానివి (వివరణ 1):
- అడ్వాన్సులు, డిపాజిట్లు, అప్పులు;
- ఉద్యోగులు, కౌలుదారులు, కాంట్రాక్టర్ల హామీ డిపాజిట్లు;
- బ్యాంకులు లేదా పెట్టుబడుల నుంచి ఉపసంహరణలు;
- కోర్టు తీర్పుల ద్వారా రాబట్టిన సొమ్ము;
- మత ప్రచారం కోసం అమ్మిన గ్రంథాల సొమ్ము;
- ఆభరణాలు, వాహనాలు, పశువుల అమ్మకపు సొమ్ము;
- మూలధన విరాళాలు;
- ఒక ప్రత్యేక సేవ కోసం ఇచ్చి, దానికే ఖర్చు చేసిన స్వచ్ఛంద చందాలు;
- ఆడిట్ సూచించిన వసూళ్లు.
సేవా టికెట్ రుసుములు, హుండీ, అద్దెలు సాధారణ ఆదాయమే.
వివరణలు 2–4: లాభసాటి అనుబంధ సంస్థ విషయంలో దాని నికర లాభం మాత్రమే ఆదాయం; లాభాపేక్ష లేని పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, అనాథాశ్రమాల గ్రాంట్లు, విరాళాలు, విద్యార్థుల రుసుములు ఆదాయం కావు. వస్తు రూపంలో వచ్చిన కానుకలను అమ్మిన తేదీనాటి అమ్మకపు సొమ్ముతో లెక్కిస్తారు; సంస్థ భూమి దిగుబడిని అందిన రోజు మార్కెట్ విలువతో లెక్కిస్తారు.

నిర్ధారణ, చెల్లింపు (సెక్షన్లు 66–68).

దశ	సెక్షన్	నియమం
నిర్ధారణ	66(1)	కమిషనర్ నిర్ధారించి ట్రస్టీకి తెలియజేస్తారు
తప్పిపోయిన నిర్ధారణ	66(1) నిబంధన	ఆ సంవత్సరం ముగిసిన 3 సంవత్సరాలలోపు నోటీసు; 15 రోజుల్లో చెల్లించాలి
బకాయిల పరిమితి	66(2)	నోటీసు సంవత్సరానికి ముందు 3 సంవత్సరాలకు మించి విధించరాదు
న్యాయ ఖర్చులు	67	ఒక కేసులో ప్రభుత్వం, కమిషనర్, డిప్యూటీ కమిషనర్, సహాయ కమిషనర్ ఖర్చులు ఆ సంస్థ నిధుల నుంచే (తెలియజేయకపోతే అదే 3 సంవత్సరాలు / 15 రోజుల నియమం)
అభ్యంతరం	68(1)	చెల్లింపు బాధ్యత లేదా మొత్తంపై 15 రోజుల్లో కమిషనర్‌కు లిఖితపూర్వకంగా
చెల్లింపు	68(2)	నోటీసు లేదా అభ్యంతరంపై ఉత్తర్వు అందిన 30 రోజుల్లో

అర్చకుల జీతాల నిధి (సెక్షన్ 65-A). చట్టం 33/2007 (3-1-2008 నుంచి) చేర్చింది. మంజూరైన పోస్టులలోని అర్చకులు, కార్యాలయ నిర్వాహకులు, సిబ్బంది జీతభత్యాలను చెల్లించే ప్రత్యేక నిధి, కమిషనర్ అధీనంలో ఉంటుంది. ప్రతి సంస్థ తన సెక్షన్ 65 ఆదాయంపై నిర్ధారిత రేటులో దానికి చెల్లిస్తుంది.

ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి (సెక్షన్ 69).

జమ అయ్యేవి (సెక్షన్ 69(2)): పాత 1966 చట్టం కింద రావలసిన మిగులు; సెక్షన్ 65(1) వాటా, ఆడిట్ రుసుము; సెక్షన్ 30 కింద రాబట్టిన మొత్తాలు; ప్రభుత్వం లేదా ఇతరుల గ్రాంట్లు, రుణాలు.
చెల్లించేవి (సెక్షన్ 69(3)): (i) చట్టం కింద సేవ చేసేవారి (శాఖ కార్యనిర్వాహక అధికారులు) జీతభత్యాలు, పెన్షన్, మొదట ప్రభుత్వం చెల్లించినవి; (ii) సంస్థల పరిపాలనపై ప్రభుత్వం చేసిన ఇతర ఖర్చులు; (iii) ప్రభుత్వ రుణాలు; (iv) హిందూ మతంపై పత్రికలు, నియమ సంపుటాలు, జమ ఖర్చుల ఫారాలు, ఇతర సాహిత్యం; (v) చట్టం కింది కమిటీల ఖర్చులు.
సెక్షన్ 70(2): సెక్షన్ 69(3) చెల్లింపుల తర్వాత మిగిలిన దాన్ని ప్రభుత్వ ఆదేశంపై సమిష్టి సంక్షేమ నిధికి బదలాయించవచ్చు.

సమిష్టి సంక్షేమ నిధి (సెక్షన్లు 70–71).

సెక్షన్ 70(1)(a): కమిషనర్ రెండు నిధులు ఏర్పాటు చేస్తారు: ఒకటి హిందూ ధార్మిక, మత సంస్థలకు, మరొకటి ఇతర ధార్మిక సంస్థలకు.
హిందూ నిధి వినియోగం (సెక్షన్ 70(1)(b)):

క్లాజు	ప్రయోజనం	కనీస వాటా
(i)	అవసరంలో ఉన్న దేవాలయాలకు ధూప దీప నైవేద్యం, పునరుద్ధరణ, పరిరక్షణ, నిర్వహణ, అర్చకుల వేతనాలు, ప్రచారం	గత సంవత్సర వసూళ్లలో 25% (చట్టం 33/2007)
(ii)	అర్చకత్వం, అధ్యాపకత్వం, వేద పారాయణం, శిల్పంలో శిక్షణకు వేద పాఠశాలలు, పాఠశాలలు	గత సంవత్సర వసూళ్లలో 20%
(iii)	కొత్త దేవాలయాలు, కళ్యాణ మండపాలు	చట్టం 26/1990 చేర్చింది

25%, 20% అనేవి మొత్తం నిధిలో వాటాలు, ఒక్కో దేవాలయానికి ఇచ్చే గ్రాంట్లు కావు.
సెక్షన్ 70(3): ప్రతి సంస్థ బడ్జెట్‌లోని సమిష్టి సంక్షేమ నిధి కేటాయింపు ఆధారంగా కమిషనర్ డిమాండ్ నోటీసు ఇస్తారు.
సెక్షన్ 57(2)(b): ఆదాయం ₹50,000 మించిన సంస్థల బడ్జెట్లు సమిష్టి సంక్షేమ నిధికి "నిర్ణీత రీతిలో" కేటాయించాలి (చట్టం 33/2007 నిర్ణీత రేటును సెక్షన్ నుంచి తొలగించింది).
9% రేటు చట్టంలో లేదు. 2015 ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు 6(a), 6(b) దేవాలయాలకు ఈ వాటాను 5% నుంచి 9%కు పెంచి, 6(c) దేవాలయాలకు మినహాయింపు ఇచ్చింది.
సెక్షన్ 71: నిధి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీకి విహితం.

అర్చకుల, ఇతర ఉద్యోగుల సంక్షేమ నిధి (సెక్షన్ 161). సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల నేపథ్యంలో చట్టం 33/2007 చేర్చింది. సెక్షన్ 65 ప్రకారం ఏటా ₹25 లక్షల ఆదాయం ఉన్న TTD తప్ప ప్రతి సంస్థ తన ఆదాయంలో 3% ఈ నిధికి కేటాయించాలి; TTD ఏటా ₹5 కోట్లు చెల్లిస్తుంది (2021 సవరణ; అంతకుముందు ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన మొత్తం). అర్చకులు, ఉద్యోగుల సంక్షేమం కోసం (ఎక్స్‌గ్రేషియా, వైద్య సహాయం, రుణాలు, ఉపకార వేతనాలు) రిజిస్టర్డ్ ట్రస్టుగా నిధిని నిర్వహిస్తారు.

మిగులు నిధులు (సెక్షన్ 72, అధ్యాయం IX). సెక్షన్ 57(2) కేటాయింపులు పూర్తయిన తర్వాతే మిగులును ఈ ప్రయోజనాలకు వాడేందుకు ట్రస్టీ అనుమతి కోరవచ్చు: సంస్థ మత సంప్రదాయాల ప్రచారం; అర్చకులు, అధ్యాపకులు, వేద పారాయణికుల పాఠశాలలు; హిందూ మతం, తత్వశాస్త్రం, శాస్త్రాలు, ఆలయ వాస్తు అధ్యయన సంస్థలు, గ్రంథాలయాలు; అవసరంలో ఉన్న హిందూ సంస్థలకు సహాయం; యాత్రికులకు ఆసుపత్రులు, ఔషధాలయాలు; సత్రాలు, విశ్రాంతి గృహాలు; నీటి వసతి, పారిశుద్ధ్యం; భూమి కొనుగోలు; రోడ్లు, దీపాలు; అనాథాశ్రమాలు, పేదలు, దివ్యాంగుల గృహాలు; కుష్ఠు రోగుల శరణాలయాలు; సమిష్టి సంక్షేమ నిధికి చెల్లింపు. సెక్షన్ 72(3): అవసరమైనవారి హిందూ వివాహాలకు కూడా సొమ్ము ఇవ్వవచ్చు. మఠం తన సంప్రదాయ ప్రయోజనాలకు మిగులును వాడుకోవచ్చు (సెక్షన్ 72(2)).

పనిచేయని సంస్థలు (సెక్షన్లు 73–74). పనిచేయడం ఆగిపోయిన సంస్థ ఆస్తులు, నిధులను కమిషనర్, డిప్యూటీ కమిషనర్ లేదా సహాయ కమిషనర్ గుర్తించి, మొదట ఆ సంస్థ పునరుద్ధరణకు, వీలుకాకపోతే స్థాపకుని ఉద్దేశానికి అత్యంత దగ్గరి ప్రయోజనానికి వాడతారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ కోణం

ధూప దీప నైవేద్యం పథకం (DDNS), సెక్షన్ 70(1)(b)(i) కింద సమిష్టి సంక్షేమ నిధి నుంచి: మార్గదర్శకాలు జీవో ఎంఎస్ నం. 665 (19-05-2007); నెలకు ₹2,500 → ₹5,000, జీవో ఎంఎస్ నం. 639 (08-07-2015); నెలకు ₹10,000, జీవో ఎంఎస్ నం. 216 (03-10-2024): అర్చకుని పారితోషికం ₹7,000 + పూజ, నైవేద్యం ఖర్చులు ₹3,000, అర్చకుని ఖాతాకు ఆన్‌లైన్‌లో జమ.
పరిధి: 2024 పెంపు ప్రకటించినప్పుడు సుమారు 5,500 దేవాలయాలు; దేవాదాయ మంత్రి వివరాల ప్రకారం 6,170 దేవాలయాలు (మే 2026).
సమిష్టి సంక్షేమ నిధి కమిటీ మార్గదర్శకాలు (చట్టంలో లేవు): గ్రామీణ, వారసత్వ దేవాలయాలకు ప్రాధాన్యం; స్థూల ఆదాయం ₹5 లక్షలు మించిన లేదా మున్సిపల్ పరిధిలోని దేవాలయాలకు గ్రాంటు లేదు; 5 సంవత్సరాలలోపు రెండో గ్రాంటు లేదు. దేవాలయం లేదా ప్రజల మ్యాచింగ్ వాటా: వెనుకబడిన రాయలసీమ, ఉత్తర కోస్తాంధ్రలో 20%, ఇతర ప్రాంతాల్లో 30%.

తరచూ చేసే పొరపాట్లు

✗ "సెక్షన్ 57 దేవాలయ ఆదాయ వనరులను జాబితా చేస్తుంది." ✓ సెక్షన్ 57 బడ్జెట్ సెక్షన్; హుండీ వాటాల విషయం సెక్షన్ 144.
✗ "సమిష్టి సంక్షేమ నిధి కమిషనర్‌కు విహితం." ✓ అది ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన కమిటీకి విహితం (సెక్షన్ 71); కమిషనర్‌కు విహితమైనది ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి (సెక్షన్ 69).
✗ "సమిష్టి సంక్షేమ నిధి సెక్షన్ 69 కింద ఉంది." ✓ సెక్షన్ 70; సెక్షన్ 69 ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి.
✗ "సమిష్టి సంక్షేమ నిధి వాటాను చట్టం 9%గా నిర్ణయించింది." ✓ చట్టం "నిర్ణీత" అంటుంది; 9% 2015 జీవో నుంచి వచ్చింది.
✗ "సెక్షన్ 65(2) కింద TTD ₹50 లక్షలు చెల్లిస్తుంది." ✓ అది 2021కి ముందటి ఏకమొత్తం; ఇప్పుడు 7% లేదా ₹5 కోట్లు, ఏది ఎక్కువైతే అది.
✗ "TTD ₹40 కోట్లు ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధికి చెల్లిస్తుంది." ✓ ₹40 కోట్లు సమిష్టి సంక్షేమ నిధికి (సెక్షన్ 70(4)); నిర్వహణ నిధికి ₹5 కోట్లు.
✗ "ఆడిట్ రుసుము 1%." ✓ 1½% (సెక్షన్ 65(4)).
✗ "ధర్మాదాయ లెక్కలు మార్చి 31 లోపు ఇవ్వాలి." ✓ మే 15 లోపు (సెక్షన్ 56(2)).
✗ "సంక్షేమ నిధి పరిమితి ₹20 లక్షలు." ✓ చట్టం పాఠం ₹25 లక్షలు అంటుంది (కొన్ని గైడ్లు ₹20 లక్షలు అని ముద్రించాయి).
✗ "బ్యాంకు నుంచి ఉపసంహరణలు ఆదాయంగా లెక్కిస్తారు." ✓ వాటిని మినహాయిస్తారు (సెక్షన్ 65కి వివరణ 1).

త్వరిత పునశ్చరణ

ఆదాయం: హుండీ, సేవా, తలనీలాల టికెట్లు, ప్రసాదం, అద్దెలు, వడ్డీ, తస్దీక్, గ్రాంట్లు.
సెక్షన్ 144: హుండీ, రుసుముల వాటాల రద్దు (ఆదాయం ₹5 లక్షలు మించినవి, 2007).
అధ్యాయం VI = సెక్షన్ 56 ధర్మాదాయం; VII = 57–64; VIII = 65–71; IX = 72–74.
సెక్షన్ 56: ట్రస్టీ హోదాలో; లెక్కలు మే 15 లోపు; జరిమానా ₹1,000.
సెక్షన్ 65: ఆదాయం ₹50,000 మించితే; ప్రభుత్వ సేవలకు; ఆడిట్ రుసుము 1½%; TTD 7% లేదా ₹5 కోట్లు.
సెక్షన్ 66: 3 సంవత్సరాలు, 15 రోజులు; సెక్షన్ 68: 15 రోజుల్లో అభ్యంతరం, 30 రోజుల్లో చెల్లింపు.
సెక్షన్ 69 ధర్మాదాయ నిర్వహణ నిధి కమిషనర్‌కు విహితం; EO జీతం, పెన్షన్ చెల్లిస్తుంది.
సెక్షన్ 70 రెండు నిధులు: అవసరంలో ఉన్న దేవాలయాలకు 25%, వేద పాఠశాలలకు 20%; సెక్షన్ 71 ప్రభుత్వ కమిటీ.
సెక్షన్ 161: అర్చకుల సంక్షేమ నిధికి 3%; TTD ₹5 కోట్లు; TTD సమిష్టి సంక్షేమ నిధికి ₹40 కోట్లు.
DDNS నెలకు ₹10,000 (₹7,000 + ₹3,000), జీవో ఎంఎస్ నం. 216, 2024.

ఇంకా లోతుగా: లోతైన విశ్లేషణ (APPSC Paper I సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)

లోతైన విశ్లేషణ

సెక్షన్ 144 ఎందుకు ముఖ్యం. 1987కి ముందు అర్చకులు, మిరాసీదారులు హుండీ, టికెట్ సొమ్ములో నిర్ణీత వాటాలు తీసుకునేవారు. 1987 చట్టం వాటాలకు బదులు జీతాలు పెట్టింది. చిన్న దేవాలయాల అర్చక కుటుంబాలు పేదరికంలో పడ్డాయని 2007 సవరణ లక్ష్యాల ప్రకటన నమోదు చేసింది; అందుకే ₹5 లక్షల పరిమితి, కమిషనర్ ప్రత్యేక పథకాలు రూపొందించే అధికారం (ధార్మిక పరిషత్ ఆమోదంతో).
సెక్షన్ 69, సెక్షన్ 70 ఒక్క వాక్యంలో: సెక్షన్ 69 శాఖ సొంత ఖర్చులను చెల్లిస్తుంది; సెక్షన్ 70 పేద దేవాలయాలకు సహాయం చేస్తుంది. సొమ్ము సెక్షన్ 69 నుంచి సెక్షన్ 70కి వెళ్తుంది, వ్యతిరేక దిశలో కాదు.
TTD సొంత నిధి (సెక్షన్ 111). హుండీ, విరాళాలు, ఇతర వసూళ్లన్నీ TTD ప్రత్యేక నిధిలో ఉంటాయి; సెక్షన్లు 65, 70, 161 కింది చెల్లింపులు దాని నుంచే.

Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.