వ్యక్తిత్వ అంచనా – APPSC Paper I తెలుగు నోట్స్

ముఖ్య వాస్తవాలు

అంచనా (assessment) = ఒక వ్యక్తి విలక్షణ ప్రవర్తనను వర్ణించడానికి, ముందుగా ఊహించడానికి ప్రామాణిక పద్ధతులను వాడటం. పరీక్షలు, రచయితల పూర్తి జాబితా EDU-ID-02లో ఉంది; ఈ నోట్ పరీక్షకు కావలసిన వివరాలను చేరుస్తుంది.
ప్రయోజనాలు: వ్యాధి నిర్ధారణ (మానసిక వైద్య సమస్యలు), మంత్రణం, మార్గదర్శకత్వం, స్థాన నిర్ణయం, ఎంపిక (ఉద్యోగాలు, కోర్సులు), శిక్షణ, పరిశోధన, తనను తాను అర్థం చేసుకోవడం. ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తక జాబితాలో భవిష్యత్ ఫలిత అంచనా (prognosis) ప్రయోజనంగా లేదు (2023 డీపీఓ (DPO) కీ).
మూడు రకాలు: స్వీయ నివేదన (వ్యక్తి తనను తాను అంచనా వేసుకుంటాడు), ప్రక్షేపణ (పరోక్ష, అస్పష్ట ఉద్దీపనలు), ప్రవర్తనా విశ్లేషణ (ఇతరులు పరిశీలించి అంచనా వేస్తారు).
మొదటి వ్యక్తిత్వ జాబితా: వుడ్‌వర్త్ వ్యక్తిగత దత్తాంశ పత్రం (Woodworth Personal Data Sheet) (1917–18), మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో అమెరికా సైన్యంలో చేరేవారిలో ఉద్వేగ సమస్యలను గుర్తించడానికి.
MMPI: హాథవే, మెకిన్లీ (Hathaway and McKinley), మిన్నెసోటా విశ్వవిద్యాలయం, 1943; నిజం / తప్పు / చెప్పలేను; 10 వైద్య మాపనులు, వాటితో పాటు సప్రమాణత మాపనులు; MMPI-2 1989లో (567 అంశాలు). మానసిక రుగ్మతలను నిర్ధారించడానికి రూపొందించారు.
16 పీఎఫ్: కాటెల్ (Cattell), 1949, 16 మూల లక్షణాలు. EPQ: ఐసెంక్ (Eysenck), 1975 (E, N, P, వాటితో పాటు అబద్ధ మాపని). NEO-PI-R: కోస్టా, మెక్‌క్రే (Costa and McCrae), 1992, బిగ్ ఫైవ్.
EPPS (ఎడ్వర్డ్స్ వ్యక్తిగత అభిరుచి పట్టిక (Edwards Personal Preference Schedule)): ఎ. ఎల్. ఎడ్వర్డ్స్ (A. L. Edwards), 1953; సామాజిక వాంఛనీయతను తగ్గించడానికి బలవంతపు ఎంపిక (forced-choice) అంశాలు; ముర్రే జాబితాలోని 15 అవసరాలను కొలుస్తుంది.
బెల్ సర్దుబాటు జాబితా (Bell Adjustment Inventory): హెచ్. ఎం. బెల్ (H. M. Bell) (1934); ఇల్లు, ఆరోగ్యం, సామాజిక, ఉద్వేగ రంగాలలో సర్దుబాటు.
ప్రక్షేపణ పద్ధతులు: ఈ పదాన్ని ఎల్. కె. ఫ్రాంక్ (L. K. Frank) (1939) ప్రవేశపెట్టాడు; ఫ్రాయిడ్ ప్రక్షేపణ (projection) భావనపై ఆధారపడినవి; వ్యక్తి తన అవసరాలను, సంఘర్షణలను, భావాలను నిర్మాణం లేని విషయంలోకి చొప్పించి చదువుతాడు.
జతపరచవలసిన రచయితలు:

పరీక్ష	రచయిత	సంవత్సరం	విషయం
రోర్షా సిరామరకల పరీక్ష	హెర్మన్ రోర్షా (స్విస్ మనోవైద్యుడు)	1921	10 సిరామరక కార్డులు
విషయ అవబోధన పరీక్ష (TAT)	క్రిస్టియానా మోర్గాన్, హెన్రీ ముర్రే	1935	30 చిత్ర కార్డులు + 1 ఖాళీ కార్డు
శిశు అవబోధన పరీక్ష (CAT)	లియోపోల్డ్ బెల్లాక్ (సోన్యా బెల్లాక్‌తో కలిసి)	1949	10 కార్డులు, జంతువుల బొమ్మలు
వాక్య పూరణ	మొదట హెర్మన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్ వాడాడు; రోటర్ పత్రం బాగా ప్రసిద్ధం	1897; 1950	అసంపూర్ణ వాక్య ప్రారంభాలు
పద సాహచర్య పరీక్ష	ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్; కార్ల్ జంగ్ దానిని వైద్యపరంగా వాడాడు	1879; సుమారు 1904–10	ఉద్దీపన పదాల జాబితా
మనిషి బొమ్మ గీసే పరీక్ష (Draw-a-Man)	ఫ్లోరెన్స్ గుడ్‌ఇనఫ్	1926	వ్యక్తి బొమ్మ (మొదట ప్రజ్ఞ కొలమానం)
వ్యక్తి బొమ్మ గీసే పరీక్ష (Draw-a-Person, వ్యక్తిత్వం)	కారెన్ మచోవర్	1949	ఒక వ్యక్తి బొమ్మ, తర్వాత వ్యతిరేక లింగం బొమ్మ
ఇల్లు-చెట్టు-వ్యక్తి (HTP)	జాన్ ఎన్. బక్	1948	ఇల్లు, చెట్టు, వ్యక్తి బొమ్మలు
చిత్ర-నిరాశ అధ్యయనం (Picture-Frustration Study)	సాల్ రోసెన్‌జ్వైగ్	1945	నిరాశ కలిగించే కార్టూన్ దృశ్యాలు
హోల్ట్జ్‌మన్ సిరామరక పద్ధతి	వేన్ హోల్ట్జ్‌మన్	1961	45 సిరామరకలు, రెండు సమాంతర రూపాలు

ప్రవర్తనా పద్ధతులు (ఎన్‌సీఈఆర్‌టీ (NCERT) జాబితా): ముఖాముఖి (interview), పరిశీలన, ప్రవర్తనా నిర్ధారణలు (behavioural ratings), నామనిర్దేశాలు (nominations) (ఒక గుణం ఎవరిలో ఉందో తోటివారు పేరు చెబుతారు), సందర్భ పరీక్షలు (situational tests).
సందర్భ పరీక్ష: వ్యక్తిని కృత్రిమంగా ఏర్పాటు చేసిన నిజజీవిత సందర్భంలో ఉంచి గమనిస్తారు; ఉదా. సందర్భ ఒత్తిడి పరీక్ష (situational stress test), హార్ట్‌షోర్న్, మే (Hartshorne and May) (1928) చేసిన శీల విద్య పరిశోధన (Character Education Inquiry), ఇది ప్రలోభపెట్టే సందర్భాలలో పిల్లల నిజాయితీని పరీక్షించింది.
నిర్ధారణ మాపని దోషాలు: పరివేష ప్రభావం (ఒక మంచి లేదా చెడు లక్షణం అన్ని నిర్ధారణలకూ రంగు పులుముతుంది), ఉదారత / కఠినత (leniency / severity), కేంద్ర ధోరణి (అందరినీ సగటుగా నిర్ధారించడం).
స్వీయ నివేదనల ప్రధాన సమస్యలు: సామాజిక వాంఛనీయత (social desirability) ("మంచి" సమాధానం ఇవ్వడం), అంగీకార ధోరణి (acquiescence) (ప్రతి అంశానికీ అంగీకరించడం), నటించడం (faking), అంతర్దృష్టి, చదివే నైపుణ్యం అవసరం కావడం.

వివరణ

1. స్వీయ నివేదన కొలమానాలు.

వ్యక్తి తన గురించి నిర్దిష్ట ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాడు (అవును / కాదు / చెప్పలేను, నిజం / తప్పు, లేదా 5 బిందువుల మాపని). స్కోరింగ్ వస్తునిష్ఠమైనది (objective), వేగవంతమైనది; పరీక్షను సమూహాలకు ఇవ్వవచ్చు; ప్రమాణాలు (norms) పోలికకు వీలు కల్పిస్తాయి. అందుకే ఎంపికలో, పరిశోధనలో జాబితాలే ప్రధానంగా ఉంటాయి.
వాటిని రూపొందించే మూడు మార్గాలు: హేతుబద్ధ / సిద్ధాంత ఆధారిత (ఒక సిద్ధాంతానికి తగినట్లుగా రాసిన అంశాలు: ముర్రే అవసరాల నుంచి EPPS), అనుభవ ప్రమాణ కీయింగ్ (empirical criterion keying) (విషయం ఏదైనా, రోగుల సమూహాన్ని సాధారణ వ్యక్తుల నుంచి వేరు చేస్తే ఆ అంశాన్ని ఉంచుతారు: MMPI), కారకాంశ విశ్లేషణ ఆధారిత (factor-analytic) (కారకాంశ విశ్లేషణతో అంశాలను సమూహపరచడం: 16 పీఎఫ్, EPQ, NEO).
MMPI మాపనులలో హైపోకాండ్రియాసిస్ (రోగ భ్రమ), కుంగుబాటు, హిస్టీరియా, సైకోపతిక్ డీవియేట్, పురుష–స్త్రీ లక్షణాలు, పారానోయా (అనుమాన భ్రమ), సైకాస్తీనియా, స్కిజోఫ్రీనియా, హైపోమేనియా, సామాజిక అంతర్ముఖత ఉంటాయి. సప్రమాణత మాపనులు (L = అబద్ధం (lie), F = అరుదైన సమాధానాలు (infrequency), K = ఆత్మరక్షణ ధోరణి (defensiveness)) అజాగ్రత్త లేదా నటించిన సమాధానాలను పట్టుకుంటాయి.
పరిమితులు: సమాధానాలను నటించవచ్చు; వ్యక్తులకు అంతర్దృష్టి లేకపోవచ్చు; సామాజిక వాంఛనీయత, అంగీకార ధోరణి అనే ప్రతిస్పందన ధోరణులు; అనుసరణ లేకుండా అంశాలు వేరే సంస్కృతికి లేదా భాషకు సరిపోకపోవచ్చు.

2. ప్రక్షేపణ పద్ధతులు: ఎలా పనిచేస్తాయి.

ఉద్దీపన అస్పష్టమైనది లేదా నిర్మాణం లేనిది, పని స్వేచ్ఛగా ఉంటుంది, ఏమి కొలుస్తున్నారో వ్యక్తికి చెప్పరు. "సరైన సమాధానం" అంటూ ఏదీ లేనందున, వ్యక్తి అంతరంగ ప్రపంచం (అవసరాలు, సంఘర్షణలు, అచేతన కోరికలు) ఆ విషయంపైకి ప్రక్షేపితం అవుతుంది.
ఇవి మనోవిశ్లేషణ సంప్రదాయం నుంచి వచ్చాయి; సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వాన్ని, అచేతనాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి.
స్కోరింగ్, వ్యాఖ్యానానికి శిక్షణ పొందిన నిపుణులు అవసరం; ఇవి పాక్షికంగా వ్యక్తినిష్ఠమైనవి.

3. ప్రధాన ప్రక్షేపణ పరీక్షలు.

రోర్షా: 10 సౌష్ఠవ సిరామరకలు (5 నలుపు-బూడిద, 2 నలుపు-ఎరుపు, 3 బహువర్ణ). రెండు దశలు: స్వేచ్ఛా సాహచర్యం ("ఇది ఏమై ఉండవచ్చు?"), విచారణ (ఎక్కడ, ఎందుకు). స్థానం (మొత్తం, వివరం), నిర్ధారకాలు (ఆకారం, రంగు, చలనం, ఛాయ), విషయం (మనిషి, జంతువు, వస్తువు), సాధారణ, మౌలిక సమాధానాల ఆధారంగా స్కోర్ చేస్తారు. జాన్ ఎక్స్‌నర్ (John Exner) సమగ్ర వ్యవస్థ (Comprehensive System) (1974) స్కోరింగ్‌ను ప్రామాణీకరించింది.
TAT: అస్పష్ట సందర్భాలలో ఉన్న మనుషుల చిత్రాలు; వ్యక్తి ఒక కథ చెబుతాడు: ఆ దృశ్యానికి ముందు ఏమి జరిగింది, ఇప్పుడు ఏమి జరుగుతోంది, ఆ మనుషులు ఏమి అనుభూతి చెందుతున్నారు, ఆలోచిస్తున్నారు, కథ ఎలా ముగుస్తుంది. ముర్రే అవసరం–ఒత్తిడి (need–press) సిద్ధాంతంపై ఆధారపడింది; కథానాయకుడు కథ చెప్పేవాడికి ప్రతీక అని భావిస్తారు. సాధారణంగా వయస్సు, లింగం ఆధారంగా ఎంచుకున్న 10 నుంచి 20 కార్డులు వాడతారు. మోర్గాన్, ముర్రే 1935లో ఈ పద్ధతిని వివరించారు; ప్రామాణిక 31 కార్డుల సెట్ 1943లో ప్రచురితమైంది.
CAT: సుమారు 3 నుంచి 10 సంవత్సరాల పిల్లలకు; మనుషుల్లా ప్రవర్తించే జంతువుల దృశ్యాలు, ఎందుకంటే పిల్లలు జంతువులతో సులువుగా తాదాత్మ్యం చెందుతారు.
వాక్య పూరణ: ఉదా. "మా నాన్న ...", "నేను అపరాధ భావనకు లోనయ్యేది ...". చాలావరకు నిర్మాణాత్మకమైనది, కాబట్టి స్కోర్ చేయడం సులువు; వైఖరులు, భయాలు, సంఘర్షణలను బయటపెడుతుంది.
పద సాహచర్యం: పరీక్షకుడు ఒక్కో పదం చదువుతాడు; వ్యక్తి మనసుకు వచ్చిన మొదటి పదం చెబుతాడు; ఆలస్యం, విచిత్ర సమాధానాలు, ఉద్వేగ సంకేతాలు "మనోగ్రంథులను (complexes)" సూచిస్తాయి (జంగ్).
బొమ్మ గీసే పరీక్షలు: వ్యక్తి బొమ్మ / HTP పరీక్షలలో పరిమాణం, స్థానం, వివరాలు, విడిచిపెట్టినవాటిని ఆత్మచిత్రం, సంఘర్షణలకు ఆధారాలుగా చదువుతారు. గుడ్‌ఇనఫ్ మనిషి బొమ్మ పరీక్ష మొదట పిల్లల కోసం అశాబ్దిక ప్రజ్ఞ పరీక్ష.
చిత్ర-నిరాశ: నిరాశకు ఒక వ్యక్తి సాధారణంగా ఎలా స్పందిస్తాడో చూపుతుంది (బయటికి మళ్లిన దూకుడు, లోపలికి మళ్లిన దూకుడు, లేదా తక్కువ చేసి చూపడం).

4. స్వీయ నివేదన, ప్రక్షేపణ పోలిక.

అంశం	స్వీయ నివేదన	ప్రక్షేపణ
ఉద్దీపన	స్పష్టమైన, నిర్మాణాత్మక ప్రశ్నలు	అస్పష్టం, నిర్మాణం లేనిది
ఉద్దేశం	వ్యక్తికి తెలుస్తుంది	దాగి ఉంటుంది
స్కోరింగ్	వస్తునిష్ఠం, వేగవంతం	వ్యక్తినిష్ఠం, నైపుణ్యం అవసరం
చేరుకునేది	చేతన, ఒప్పుకున్న లక్షణాలు	అచేతన అవసరాలు, సంఘర్షణలు
నటించడం	సులువు	కష్టం
విశ్వసనీయత, సప్రమాణత	సాధారణంగా ఎక్కువ	సాధారణంగా తక్కువ

5. ప్రవర్తనా అంచనా.

పరిశీలన: సహజ (నిజమైన పరిస్థితులలో) లేదా నియంత్రిత; పరిశీలకుడు వ్యక్తి నిజంగా ఏమి చేస్తాడో నమోదు చేస్తాడు, తరచూ లక్ష్య ప్రవర్తనల పౌనఃపున్యం, వ్యవధి, తీవ్రత ఆధారంగా, లేదా A-B-C రికార్డుగా (పూర్వ సంఘటన, ప్రవర్తన, పర్యవసానం). శిక్షణ పొందిన పరిశీలకుడు అవసరం; పరిశీలకుడి ఉనికే ప్రవర్తనను మార్చవచ్చు.
ముఖాముఖి: నిర్మాణాత్మక (నిర్దిష్ట క్రమంలో నిర్దిష్ట ప్రశ్నలు, పోల్చదగిన సమాధానాలు) లేదా నిర్మాణరహిత (సరళమైనది, వ్యక్తి చెప్పే దారిలో సాగుతుంది, లోతైనది కానీ పోల్చడం కష్టం). వైద్యశాలలు, మంత్రణం, ఎంపికలో వాడతారు; ముఖాముఖి చేసేవారి పక్షపాతం, సాన్నిహిత్యం (rapport) దీనిని ప్రభావితం చేస్తాయి.
ప్రవర్తనా నిర్ధారణలు: వ్యక్తిని బాగా ఎరిగినవారు (ఉపాధ్యాయులు, పర్యవేక్షకులు) నిర్దిష్ట లక్షణాలను నిర్ధారణ మాపనిపై (రేఖాచిత్ర, సంఖ్యాత్మక, వర్ణనాత్మక) అంచనా వేస్తారు. దోషాలు: పరివేష ప్రభావం, ఉదారత/కఠినత, కేంద్ర ధోరణి, తార్కిక దోషం (logical error) (రెండు లక్షణాలు కలిసి ఉంటాయని భావించడం).
నామనిర్దేశాలు: సమూహంలో ఎవరు, ఉదాహరణకు, అత్యంత సహాయకారి లేదా ఉత్తమ నాయకుడో తోటివారు పేరు చెబుతారు; పాఠశాలలు, శిక్షణ సమూహాలలో ఉపయోగకరం; స్నేహాల వల్ల పక్షపాతం రావచ్చు.
సందర్భ పరీక్షలు: వ్యక్తిని ఏర్పాటు చేసిన సందర్భంలో ఉంచి గమనిస్తారు. ఉదాహరణలు: హార్ట్‌షోర్న్, మే నిజాయితీ పరీక్షలు; అధికారుల ఎంపికలో వాడే నాయకుడు లేని సమూహ చర్చ (leaderless group discussion), ఒత్తిడి పనులు (రెండో ప్రపంచ యుద్ధం, తర్వాత ఎస్‌ఎస్‌బీ (SSB), అంచనా కేంద్రాలు); ఇన్-బాస్కెట్ (in-basket) అభ్యాసాలు.
ఇతర ఆధారాలు: ఆత్మకథ, వ్యక్తి చరిత్ర, స్వీయ పర్యవేక్షణ (self-monitoring) డైరీలు.

6. వ్యక్తిత్వ అంచనా పరిమితులు.

ఏ ఒక్క పరీక్షా సంపూర్ణ వ్యక్తిని పట్టుకోలేదు; మంచి పద్ధతి అనేక పద్ధతులను కలిపి వాడుతుంది.
స్వీయ నివేదనలు: ప్రతిస్పందన ధోరణులు, నటించడం, అంతర్దృష్టి లేకపోవడం.
ప్రక్షేపణలు: వ్యక్తినిష్ఠ స్కోరింగ్, స్కోర్ చేసేవారి మధ్య తక్కువ విశ్వసనీయత, బలహీన సప్రమాణత, పరీక్షకుడి నైపుణ్యంపై ఆధారపడటం.
ప్రవర్తనా పద్ధతులు: పరిశీలకుడి పక్షపాతం, పరివేష ప్రభావం, సమయం, ఖర్చు; ఒక పరిస్థితిలో కనిపించిన ప్రవర్తన ఇతర చోట్ల వర్తించకపోవచ్చు.
సంస్కృతి: ఒక సంస్కృతిలో రూపొందిన పరీక్షలు అనుసరణ, స్థానిక ప్రమాణాలు లేకుండా మరొక సంస్కృతిలో అన్యాయంగా ఉండవచ్చు.
నైతికత: సమాచారంతో కూడిన సమ్మతి (informed consent), గోప్యత, ఫలితాలను జాగ్రత్తగా తెలియజేయడం.

తరచూ చేసే పొరపాట్లు

✗ "భవిష్యత్ ఫలిత అంచనా వ్యక్తిత్వ అంచనాకు ప్రామాణిక ప్రయోజనం." ✓ పాఠ్యపుస్తక జాబితా వ్యాధి నిర్ధారణ, మంత్రణం, స్థాన నిర్ణయం, ఎంపిక, శిక్షణ; 2023 కీలో భవిష్యత్ ఫలిత అంచనానే భిన్నమైనది.
✗ "TAT: జంగ్." ✓ TAT = మోర్గాన్, ముర్రే (1935); జంగ్ = పద సాహచర్యం.
✗ "వ్యక్తి బొమ్మ గీసే పరీక్ష: ఎబ్బింగ్‌హాస్." ✓ మనిషి బొమ్మ పరీక్ష = గుడ్‌ఇనఫ్ (1926); ఎబ్బింగ్‌హాస్ మొదట వాక్య పూరణను వాడాడు.
✗ "CAT మనుషుల బొమ్మలను వాడుతుంది." ✓ CAT (బెల్లాక్) జంతువుల బొమ్మలను వాడుతుంది.
✗ "రోర్షాలో 31 కార్డులు ఉంటాయి." ✓ రోర్షా 10 కార్డులు; TAT 31 (30 + 1 ఖాళీ).
✗ "MMPI ఒక ప్రక్షేపణ పరీక్ష." ✓ MMPI ఒక స్వీయ నివేదన జాబితా (హాథవే, మెకిన్లీ, 1943).
✗ "జాబితాల కంటే ప్రక్షేపణ పరీక్షలకు విశ్వసనీయత ఎక్కువ." ✓ జాబితాలు సాధారణంగా ఎక్కువ విశ్వసనీయమైనవి; ప్రక్షేపణలు వ్యక్తినిష్ఠమైనవి.
✗ "నామనిర్దేశాలు స్వీయ నిర్ధారణలు." ✓ నామనిర్దేశాలు తోటివారి అంచనాలు.
✗ "పరివేష ప్రభావం = అందరినీ సగటుగా నిర్ధారించడం." ✓ పరివేషం = ఒక లక్షణం అన్ని నిర్ధారణలకూ రంగు పులమడం; అందరినీ సగటుగా నిర్ధారించడం = కేంద్ర ధోరణి దోషం.
✗ "ప్రక్షేపణ పద్ధతి అనే పదాన్ని ఫ్రాయిడ్ రూపొందించాడు." ✓ ఎల్. కె. ఫ్రాంక్ (1939); ఫ్రాయిడ్ ఇచ్చింది ప్రక్షేపణ అనే రక్షక తంత్రం.

త్వరిత పునశ్చరణ

ప్రయోజనాలు: వ్యాధి నిర్ధారణ, మంత్రణం, స్థాన నిర్ణయం, ఎంపిక, శిక్షణ, పరిశోధన.
రకాలు: స్వీయ నివేదన, ప్రక్షేపణ, ప్రవర్తనా విశ్లేషణ.
మొదటి జాబితా: వుడ్‌వర్త్ వ్యక్తిగత దత్తాంశ పత్రం (మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం); MMPI: హాథవే, మెకిన్లీ 1943.
16 పీఎఫ్ కాటెల్; EPQ ఐసెంక్; NEO-PI-R కోస్టా, మెక్‌క్రే; EPPS ఎడ్వర్డ్స్ (బలవంతపు ఎంపిక).
ప్రక్షేపణ: ఎల్. కె. ఫ్రాంక్ 1939; అస్పష్ట ఉద్దీపనలు, దాగిన ఉద్దేశం, అచేతనం.
రోర్షా 1921, 10 కార్డులు; TAT మోర్గాన్, ముర్రే 1935, 30 + 1 ఖాళీ; CAT బెల్లాక్ 1949, జంతువులు.
వాక్య పూరణ: మొదట ఎబ్బింగ్‌హాస్, రోటర్ పత్రం; పద సాహచర్యం: గాల్టన్, జంగ్.
మనిషి బొమ్మ: గుడ్‌ఇనఫ్ 1926; వ్యక్తి బొమ్మ: మచోవర్; HTP: బక్; P-F అధ్యయనం: రోసెన్‌జ్వైగ్.
ప్రవర్తనా: ముఖాముఖి, పరిశీలన, నిర్ధారణలు, నామనిర్దేశాలు, సందర్భ పరీక్షలు (హార్ట్‌షోర్న్, మే).
పరిమితులు: సామాజిక వాంఛనీయత, అంగీకార ధోరణి, పరివేషం, వ్యక్తినిష్ఠ స్కోరింగ్, సాంస్కృతిక పక్షపాతం.

ఇంకా లోతుగా: లోతైన విశ్లేషణ (APPSC Paper I సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)

లోతైన విశ్లేషణ

1. ప్రమాణ కీయింగ్ ఎందుకు ముఖ్యం. MMPIలో ఒక రుగ్మత ఉన్న రోగులు సాధారణ వ్యక్తుల కంటే భిన్నంగా సమాధానం ఇస్తే, దాని విషయం సంబంధం లేనిదిగా కనిపించినా ఆ అంశాన్ని ఉంచుతారు. దీనివల్ల అంశాన్ని "చదివి" నటించడం కష్టమవుతుంది, కానీ అంశాలకు తమదైన సైద్ధాంతిక అర్థం ఉండదు.

2. ప్రక్షేపణ పరీక్షలపై చర్చ. మనుషులు చెప్పలేనివాటిని లేదా చెప్పనివాటిని ఇవి చేరుకుంటాయని, సుసంపన్నమైన, వ్యక్తిగత చిత్రాన్ని ఇస్తాయని సమర్థకులు అంటారు. బలహీన విశ్వసనీయత, సప్రమాణత, పరీక్షకుడి ప్రభావం, భ్రాంతి సహసంబంధాలను (illusory correlations) (పరిశోధన సమర్థించని సంకేతాలను వైద్యులు "చూడటం") విమర్శకులు ఎత్తిచూపుతారు. నిర్మాణాత్మక స్కోరింగ్ (రోర్షాకు ఎక్స్‌నర్, TATకు అవసర స్కోరింగ్, సాధన అవసరాన్ని (need for achievement) కొలవడానికి మెక్‌క్లెలాండ్ (McClelland) TAT చిత్రాలను వాడటం) వాటి స్థాయిని మెరుగుపరిచింది.

3. దిద్దుబాటు పనిలో అంచనా. ప్రొబేషన్, దిద్దుబాటు సిబ్బంది ప్రమాదం, అవసరాలు, పర్యవేక్షణకు స్పందనను అంచనా వేయడానికి ముఖాముఖిలు, వ్యక్తి చరిత్రలు, ఇంటి, సామాజిక నివేదికలు, ప్రవర్తనా నిర్ధారణలు, ప్రామాణిక జాబితాలను వాడతారు; ప్రక్షేపణ పరీక్షలను వాడితే, శిక్షణ పొందిన వైద్య మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తలు మాత్రమే వాడతారు.

Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.