APPSC Group 2 · Indian Polity and Constitution · Historical background
భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935 భారతదేశం కోసం బ్రిటిష్ పార్లమెంటు చేసిన అతి పెద్ద, అత్యంత వివరమైన చట్టం: ఇది అఖిల భారత సమాఖ్యను ప్రతిపాదించింది, ప్రావిన్సులకు స్వయంప్రతిపత్తి ఇచ్చింది, రాజ్యాంగానికి ఏకైక అతిపెద్ద మూలంగా నిలిచింది.
- APPSC Group 2
- 8 నిమిషాల చదువు
- ఉచితం
- ఇంగ్లిష్లో చదవండి (English)
ముఖ్య వాస్తవాలు
- 1935లో బ్రిటిష్ పార్లమెంటు ఆమోదించింది. అప్పుడు లార్డ్ విల్లింగ్డన్ వైస్రాయ్.
- సుదీర్ఘ చట్టం: 321 సెక్షన్లు, 10 షెడ్యూళ్లు.
- ప్రావిన్సులు, స్వదేశీ సంస్థానాలతో కూడిన అఖిల భారత సమాఖ్యను (All-India Federation) ప్రతిపాదించింది. సంస్థానాలు చేరనందున ఆ సమాఖ్య ఎప్పుడూ ఏర్పడలేదు.
- అధికారాలను మూడు జాబితాలుగా విభజించారు:
- సమాఖ్య జాబితా (Federal List): 59 అంశాలు
- ప్రావిన్సు జాబితా (Provincial List): 54 అంశాలు
- ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List): 36 అంశాలు
- అవశిష్ట అధికారాలను (residuary powers) గవర్నర్ జనరల్కు ఇచ్చారు.
- ప్రావిన్సుల్లో ద్వంద్వ పాలన స్థానంలో ప్రావిన్సుల స్వయంప్రతిపత్తి వచ్చింది. ఇది 1937లో మొదలైంది.
- కేంద్రంలో ద్వంద్వ పాలనకు వీలు కల్పించారు, కానీ అది ఎప్పుడూ అమల్లోకి రాలేదు.
- పదకొండు ప్రావిన్సుల్లో ఆరింటిలో ద్విసభా విధానం: బెంగాల్, బొంబాయి, మద్రాసు, బీహార్, అస్సాం, సంయుక్త ప్రావిన్సులు.
- ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను అణగారిన వర్గాలు, మహిళలు, కార్మికులకు విస్తరించారు (ఇది పాఠ్యపుస్తకాల్లోని ప్రామాణిక వాక్యం; అణగారిన వర్గాలకు ఇది పూనా ఒప్పందం రూపంలో, అంటే సాధారణ నియోజకవర్గంలోనే రిజర్వ్డ్ స్థానాలుగా అమలైంది).
- 1858లో ఏర్పాటైన ఇండియా కౌన్సిల్ను రద్దు చేసింది.
- సమాఖ్య న్యాయస్థానానికి (Federal Court) వీలు కల్పించింది; అది 1937లో ఏర్పాటైంది.
- సమాఖ్య, ప్రావిన్సు, ఉమ్మడి పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లకు వీలు కల్పించారు.
వివరణ
ప్రావిన్సుల స్వయంప్రతిపత్తి
- ప్రావిన్సులు ఇక కేంద్రానికి ఏజెంట్లు కావు. సొంత అధికార పరిధి గల స్వయంప్రతిపత్తి విభాగాలుగా మారాయి.
- ప్రావిన్సు అంశాల్లో గవర్నర్ ప్రావిన్సు శాసన వ్యవస్థకు జవాబుదారీగా ఉండే మంత్రుల సలహా మేరకు నడుచుకోవాలి.
- ప్రావిన్సుల స్వయంప్రతిపత్తి 1937లో అమల్లోకి వచ్చింది. ఆ ఏడాది మొదట్లో ఎన్నికలు జరిగాయి; చాలా ప్రావిన్సుల్లో కాంగ్రెస్ మంత్రివర్గాలు ఏర్పాటు చేసింది.
- సంప్రదించకుండానే భారతదేశాన్ని రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో భాగస్వామిగా ప్రకటించడాన్ని నిరసిస్తూ కాంగ్రెస్ మంత్రివర్గాలు 1939లో రాజీనామా చేశాయి.
కేంద్రంలో ద్వంద్వ పాలన (ప్రతిపాదించారు, ఎప్పుడూ మొదలుకాలేదు)
- సమాఖ్య అంశాలను రిజర్వ్డ్, బదిలీ అంశాలుగా విభజించాల్సి ఉంది.
- రిజర్వ్డ్ అంశాల్లో రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాలు, చర్చి సంబంధిత వ్యవహారాలు, గిరిజన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. శాసన వ్యవస్థకు జవాబుదారీ కాని సలహాదారులతో గవర్నర్ జనరల్ వాటిని నిర్వహించాలి.
- కేంద్ర ద్వంద్వ పాలన సమాఖ్య పథకంలో భాగం. సమాఖ్యే మొదలు కానందున, కేంద్ర ద్వంద్వ పాలన కూడా మొదలుకాలేదు. 1947 వరకు కేంద్రం 1919 చట్టం నిర్మాణంలోనే కొనసాగింది.
ఇతర నిబంధనలు
| నిబంధన | వివరం |
|---|---|
| కొత్త ప్రావిన్సులు | ఒరిస్సా, సింధ్ ఏర్పాటు (1936) |
| బర్మా | భారతదేశం నుంచి వేరు చేశారు (1937 నుంచి అమలు) |
| సమాఖ్య న్యాయస్థానం | 1937లో ఏర్పాటు; విభాగాల మధ్య వివాదాలు; దాని నుంచి అప్పీళ్లు ప్రివీ కౌన్సిల్కు |
| పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లు | సమాఖ్య పీఎస్సీ, ప్రతి ప్రావిన్సుకు ఒక పీఎస్సీ, రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రావిన్సులకు ఉమ్మడి పీఎస్సీలు |
| ఓటు హక్కు | విస్తరించారు, కానీ ఇంకా ఆస్తి, విద్యతో పరిమితం |
| రైల్వేలు | ఫెడరల్ రైల్వే అథారిటీకి వీలు కల్పించారు |
| భారత వ్యవహారాల కార్యదర్శి | ఇండియా కౌన్సిల్ రద్దు; ఆయనకు సలహాదారుల బృందం |
ప్రతిస్పందనలు
- జవహర్లాల్ నెహ్రూ దీన్ని "బలమైన బ్రేకులు ఉన్నా ఇంజిన్ లేని యంత్రం" (a machine with strong brakes but no engine) అన్నారు. "బానిసత్వానికి కొత్త చార్టర్" (a new charter of slavery) అని కూడా అన్నారు.
- ఎం.ఎ. జిన్నా దీన్ని పూర్తిగా కుళ్లిపోయినదిగా, ఏమాత్రం ఆమోదయోగ్యం కానిదిగా తిరస్కరించారు.
లోతైన విశ్లేషణ
సమాఖ్య ఎందుకు విఫలమైంది
- స్వదేశీ సంస్థానాలు విలీన ఒప్పంద పత్రం (Instrument of Accession) ద్వారా స్వచ్ఛందంగా చేరాలి.
- ఎగువ సమాఖ్య సభలో సంస్థానాలకు ఉన్న స్థానాల్లో కనీసం సగం, సంస్థానాల జనాభాలో కనీసం సగం ఉన్న సంస్థానాలు చేరినప్పుడే సమాఖ్య మొదలవుతుంది.
- తగినంత మంది పాలకులు చేరలేదు. 1939లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం మొదలైనప్పుడు సమాఖ్య ప్రణాళికను పక్కన పెట్టారు.
గవర్నర్ జనరల్, గవర్నర్లు
- వారికి విచక్షణాధికారాలు, ప్రత్యేక బాధ్యతలు ఉండేవి; ఉదాహరణకు శాంతికి తీవ్ర ముప్పును నివారించడం, మైనారిటీలను, సివిల్ సర్వీసులను రక్షించడం.
- చట్టం ప్రకారం ప్రావిన్సు ప్రభుత్వాన్ని నడపలేని పరిస్థితిలో, ఆ ప్రావిన్సు పరిపాలనను గవర్నర్ చేపట్టడానికి సెక్షన్ 93 వీలు కల్పించింది. 1939లో కాంగ్రెస్ మంత్రివర్గాలు రాజీనామా చేసిన తర్వాత దీన్ని వాడారు. అధికరణం 356 (రాష్ట్రపతి పాలన) దీని నుంచే వచ్చింది.
రాజ్యాంగం దీని నుంచి ఏం తీసుకుంది
- మూడు జాబితాలతో కూడిన సమాఖ్య పథకం (ఇప్పుడు ఏడో షెడ్యూల్, అధికరణం 246).
- గవర్నర్ పదవి.
- న్యాయవ్యవస్థ: సమాఖ్య న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టుకు పూర్వరూపం.
- పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్లు (ఇప్పుడు అధికరణలు 315–323).
- అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (అధికరణలు 352–360).
- పరిపాలనా వివరాలు, ముసాయిదా శైలిలో చాలా భాగం.
ఒక కీలక తేడా. 1935 చట్టం అవశిష్ట అధికారాలను గవర్నర్ జనరల్కు ఇచ్చింది. రాజ్యాంగం కెనడాను అనుసరించి వాటిని పార్లమెంటుకు ఇచ్చింది (అధికరణం 248, జాబితా I అంశం 97).
ప్రకటన స్థాయి అంశాలు
- పాఠ్యపుస్తకాలు (ఉదా. లక్ష్మీకాంత్) "భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంకు ఏర్పాటుకు వీలు కల్పించింది" అనే అంశాన్ని ఈ చట్టం లక్షణాల్లో చెబుతాయి; పరీక్షలో అలా ఉన్న ప్రకటనను సాధారణంగా సరైనదిగా పరిగణిస్తారు. కచ్చితంగా చెప్పాలంటే, బ్యాంకును భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంకు చట్టం, 1934 సృష్టించింది; అది 1935 ఏప్రిల్ 1 నుంచి పని ప్రారంభించింది; 1935 చట్టం సమాఖ్య పథకంలో దాని స్థానాన్ని నిర్ణయించింది.
- సమాఖ్య న్యాయస్థానం ఏర్పాటైంది 1937లో, 1935లో కాదు. దాని మొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తి సర్ మారిస్ గ్వయర్.
- భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం, 1947తో పాటు ఈ చట్టాన్ని రాజ్యాంగంలోని అధికరణం 395 రద్దు చేసింది.
తరచూ చేసే పొరపాట్లు
- ✗ "అఖిల భారత సమాఖ్య 1937లో ఏర్పడింది." ✓ అది ఎప్పుడూ ఏర్పడలేదు; 1937లో ప్రావిన్సుల స్వయంప్రతిపత్తి మాత్రమే మొదలైంది.
- ✗ "1935 చట్టంలో అవశిష్ట జాబితాతో కలిపి నాలుగు జాబితాలు ఉన్నాయి." ✓ అందులో మూడు జాబితాలు; అవశిష్ట అధికారాలు గవర్నర్ జనరల్కు వెళ్లాయి.
- ✗ "సమాఖ్య జాబితాలో 54 అంశాలు." ✓ సమాఖ్య 59, ప్రావిన్సు 54, ఉమ్మడి 36.
- ✗ "1935 చట్టం ప్రావిన్సుల్లో ద్వంద్వ పాలనను ప్రవేశపెట్టింది." ✓ ఇది (1919 నుంచి ఉన్న) ప్రావిన్సుల ద్వంద్వ పాలనను ముగించింది, కేంద్రంలో ద్వంద్వ పాలనకు వీలు కల్పించింది; అది ఎప్పుడూ మొదలుకాలేదు.
- ✗ "ద్విసభా ప్రావిన్సుల్లో పంజాబ్ ఒకటి." ✓ ఆ ఆరు: బెంగాల్, బొంబాయి, మద్రాసు, బీహార్, అస్సాం, సంయుక్త ప్రావిన్సులు.
- ✗ "1935 చట్టం కింద రాజ్యాంగంలో లాగే అవశిష్ట అధికారాలు ప్రావిన్సులకు వెళ్లాయి." ✓ చట్టం వాటిని గవర్నర్ జనరల్కు ఇచ్చింది; రాజ్యాంగం పార్లమెంటుకు ఇచ్చింది.
త్వరిత పునశ్చరణ
- 321 సెక్షన్లు, 10 షెడ్యూళ్లు.
- అఖిల భారత సమాఖ్య: ప్రతిపాదించారు, ఎప్పుడూ ఏర్పడలేదు.
- జాబితాలు: సమాఖ్య 59, ప్రావిన్సు 54, ఉమ్మడి 36; అవశిష్ట అధికారాలు గవర్నర్ జనరల్కు.
- ప్రావిన్సుల స్వయంప్రతిపత్తి 1937 నుంచి; మంత్రివర్గాల రాజీనామా 1939.
- కేంద్రంలో ద్వంద్వ పాలన: వీలు కల్పించారు, ఎప్పుడూ అమల్లోకి రాలేదు.
- 6 ప్రావిన్సుల్లో రెండు సభలు: బెంగాల్, బొంబాయి, మద్రాసు, బీహార్, అస్సాం, యూపీ.
- ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు అణగారిన వర్గాలు, మహిళలు, కార్మికులకు విస్తరణ.
- ఇండియా కౌన్సిల్ రద్దు; సమాఖ్య న్యాయస్థానం 1937; సమాఖ్య, ప్రావిన్సు, ఉమ్మడి పీఎస్సీలు.
- ఒరిస్సా, సింధ్ ఏర్పాటు 1936; బర్మా వేరు.
- నెహ్రూ: "బలమైన బ్రేకులు ఉన్నా ఇంజిన్ లేని యంత్రం" (a machine with strong brakes but no engine).
ఇంకా లోతుగా: మెయిన్స్ రాత (APPSC Group 2 సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)
మెయిన్స్ రాత
- చట్రం: 1935 చట్టం బ్రిటిష్ నియంత్రణను నిలుపుకోవడానికి రూపొందించిన సమాఖ్య ప్రభుత్వ నమూనా. రాజ్యాంగం దాని యంత్రాంగాన్ని ఉంచుకుని, స్ఫూర్తిని మార్చింది: ప్రజల సార్వభౌమత్వం, ప్రతి స్థాయిలోనూ బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం, న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయించదగిన హక్కులు.
- విశ్లేషణ అంశాలు:
- కొనసాగింపు. రాజ్యాంగ నిర్మాణంలో ఎక్కువ భాగం (జాబితాలు, గవర్నర్లు, పీఎస్సీలు, అత్యవసర పరిస్థితి) 1935 నుంచే వచ్చింది. విమర్శకులు రాజ్యాంగాన్ని 1935 చట్టానికి నకలు అన్నారు.
- స్ఫూర్తిలో మార్పు. చట్టంలో సామ్రాజ్య అధికారానికి రక్షణలు ఉండేవి; రాజ్యాంగంలో ఎన్నికైన శాసన వ్యవస్థకు జవాబుదారీగా ఉండే మంత్రిమండలి, ఎన్నికైన రాష్ట్రపతి ఉన్నారు.
- బలమైన కేంద్రంతో సమాఖ్య విధానం. 1935లోని సెక్షన్ 93, అత్యవసర అధికారాల వంటి ఏకకేంద్ర లక్షణాలు ఇప్పటికీ అధికరణలు 352–360లో, అధికరణం 356లో కొనసాగుతున్నాయి.
- శిక్షణగా ప్రావిన్సుల స్వయంప్రతిపత్తి. 1937–39 మంత్రివర్గాలు భారతీయ నాయకులకు పరిపాలనా అనుభవం ఇచ్చాయి; అది రాజ్యాంగ పరిషత్ను ప్రభావితం చేసింది.
- స్వచ్ఛంద సమాఖ్య వైఫల్యం. సంస్థానాలను ఆహ్వానించడం కాదు, విలీనం చేయాలని ఇది నేర్పింది. 1947–49లో విలీనం, కలయిక ద్వారా అదే జరిగింది.
- ముందున్న మార్గం / అనుసంధానం: ఎస్.ఆర్. బొమ్మై తీర్పు (1994) అధికరణం 356 వినియోగాన్ని పరిమితం చేసి, సెక్షన్ 93 నుంచి వచ్చిన వలస వారసత్వాన్ని సరిదిద్దింది.
- ఉదాహరణ: 1935 నుంచి తీసుకోవడాన్ని అంబేద్కర్ సమర్థించారు: దాని సామ్రాజ్య ఉద్దేశాన్ని కాదు, పరీక్షించి నిరూపితమైన పరిపాలనా వివరాలను మాత్రమే తీసుకున్నామని.
ఈ అంశాన్ని ప్రాక్టీస్ చేయండి. Medha AI యాప్లో సమాధానాల వివరణతో ప్రశ్నలు.
అన్ని తెలుగు నోట్స్ · All Historical background notes · APPSC Group 2 notes · ఉచితంగా మొదలుపెట్టండి
Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.