APPSC Paper I · Education (B.Ed. level) · Universalisation of elementary education
వృథా, స్తబ్దత
ప్రాథమిక (ఇప్పుడు 1–8 తరగతుల) కోర్సు పూర్తి కాకముందే బిడ్డ బడి వదిలేయడం వృథా (wastage); బిడ్డ ఒకే తరగతిలో ఒక ఏడాది కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండిపోవడం స్తబ్దత (stagnation). ఈ రెండూ ప్రాథమిక విద్యలో ఎంత పెద్దవో మొదట చూపింది హార్టోగ్ కమిటీ (Hartog Committee, 1929); వృథాలో సుమారు 65% పేదరికం వల్లే. పరిష్కారాలు: ఆర్థిక సహాయం, మెరుగైన ఉపాధ్యాయులు, బోధన, అనవసరంగా ఫెయిల్ చేయకపోవడం.
- APPSC Paper I
- 16 నిమిషాల చదువు
- ఉచితం
- ఇంగ్లిష్‌లో చదవండి (English)
ముఖ్య వాస్తవాలు
- వృథా: నిర్దేశించిన తరగతి లేదా దశ పూర్తి కాకముందే బిడ్డ బడి వదిలేయడం (2019 కీ: "నిర్దేశిత వయసు లేదా తరగతి పూర్తి చేయకముందే"). బీఆర్ఏఓయూ (BRAOU) పుస్తకం వృథాను బడి మానేసినవారి సంఖ్యతో సమానంగా చెబుతుంది. ఆ బిడ్డపై అప్పటికే పెట్టిన సమయం, డబ్బు, శ్రమ నష్టమవుతాయి; అందుకే "వృథా". నేటి పదం: బడి మానేయడం (dropout).
- స్తబ్దత: ఒక తరగతిని పూర్తి చేయడానికి నిర్దేశిత సమయం కంటే ఎక్కువ పట్టడం, అంటే ఒకే తరగతిలో ఒక ఏడాది కంటే ఎక్కువ కాలం నిలిపివేయడం (2022 కీ). బీఆర్ఏఓయూ స్తబ్దతను వైఫల్యానికి (failure) పర్యాయపదంగా చూస్తుంది. నేటి పదాలు: పునరావృతం (repetition), నిలిపివేత (detention).
- సార్వత్రిక నిలుపుదల (universal retention): నమోదైన ప్రతి బిడ్డా ఏటా పై తరగతికి వెళ్లడం (స్తబ్దత లేదు), కోర్సు పూర్తయ్యే వరకు బడిలో ఉండటం (వృథా లేదు). వ్యవస్థ ఈ రెండు సమస్యల నుంచి బయటపడినప్పుడే నిలుపుదల సాధ్యం.
- గుర్తుంచుకునే జంట: వృథా నిలుపుదల సమస్య (బడి నిలుపుకునే శక్తి, holding power); స్తబ్దత పై తరగతికి పంపడం (promotion) సమస్య (బడి సామర్థ్యం). రెండూ కలిసి విద్యా వ్యవస్థ అంతర్గత సామర్థ్యాన్ని (internal efficiency) కొలుస్తాయి.
- స్థాయి: రెండూ ప్రధానంగా ప్రాథమిక స్థాయి సమస్యలే (2022, 2025 కీలు); అత్యధిక నష్టం ఒకటో తరగతిలో.
- ముడి: మళ్లీ మళ్లీ ఫెయిల్ అయ్యే బిడ్డ (స్తబ్దత) చివరకు బడి మానేస్తుంది (వృథా). ఒకే బిడ్డలో రెండూ కనిపించవచ్చు: మూడో తరగతి మళ్లీ చదివి, నాలుగో తరగతిలో బడి మానేయడం.
- హార్టోగ్ కమిటీ (1929): అధ్యక్షుడు సర్ ఫిలిప్ హార్టోగ్; సైమన్ కమిషన్‌కు అనుబంధ కమిటీ (భారత చట్టబద్ధ కమిషన్, Indian Statutory Commission). ప్రాథమిక విద్యలో భారీ వృథా, స్తబ్దతను మొదట ఎత్తిచూపింది ఇదే (2022 కీ). నివేదిక: *Review of the Growth of Education in British India*.
- హార్టోగ్ గణాంకాలు: ఒకటో తరగతిలోని (1922-23) ప్రతి 100 మంది పిల్లల్లో 1925-26లో నాలుగో తరగతిలో ఉన్నది సుమారు 19 మందే (దాదాపు ఐదుగురిలో ఒకరు). సూచన: హడావుడి విస్తరణ కంటే ఉన్న బడుల సుస్థిరీకరణ (consolidation); కనీసం నాలుగేళ్ల ప్రాథమిక కోర్సు.
- కారణాల వాటా (బీఈడీ పాఠ్యపుస్తక గణాంకాలు, 2022 కీ): ప్రాథమిక విద్యలో వృథాలో సుమారు 65% పేదరికం వల్ల; విద్యాపరమైన కారణాల వల్ల సుమారు 30% మాత్రమే. కాబట్టి ఆర్థిక కారణాలే ప్రధాన కారణం.
- సామాజిక-ఆర్థిక కారణాలు (2022 కీ): పేదరికం, స్త్రీ పురుష అసమానత, నిరక్షరాస్యత, విపరీతమైన మూఢనమ్మకాలు.
- ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) కీలలోని పరిష్కారాలు:
- బోధనా కార్యక్రమంలో మెరుగైన నాణ్యతకు, పిల్లలను ఆకర్షించడానికి అర్హత గల ఉపాధ్యాయుల నియామకం (2022);
- మేధో వైకల్యం (intellectual disability) గల పిల్లల కోసం ప్రతి రాష్ట్రంలో లేదా జిల్లా స్థాయిలో ప్రత్యేక సంస్థలు (పేపర్‌లోని పాత పదం: బుద్ధిమాంద్యం, "mentally retarded") (2022);
- సమాజంలో భిన్నత్వ (heterogeneity) తొలగింపు (2025).
- కొఠారి కమిషన్ (1964–66): ఒకటి, రెండు తరగతులను ఒకే తరగతి రహిత విభాగంగా (ungraded unit) పరిగణించాలి; అప్పుడు మొదట్లోనే ఏ బిడ్డా ఫెయిల్ కాదు.
- విద్యా హక్కు చట్టం, 2009 (RTE Act): సెక్షన్ 16 ఎనిమిదో తరగతి వరకు నిలిపివేతను, బహిష్కరణను నిషేధించింది; 2019 సవరణ ద్వారా పునఃపరీక్షలోనూ ఫెయిల్ అయిన పిల్లలను ఐదో, ఎనిమిదో తరగతుల్లో రాష్ట్రాలు నిలిపివేయవచ్చు. సెక్షన్ 4: బడి మానేసిన బిడ్డ వయసుకు తగ్గ తరగతిలో చేరి ప్రత్యేక శిక్షణ పొందుతుంది.
- కొలత: కోహార్ట్ పద్ధతి (cohort method) ఒక బ్యాచ్ పిల్లలను ఒకటో తరగతి నుంచి ఏటా అనుసరిస్తుంది: నిజ, దృశ్య, పునర్నిర్మిత (యునెస్కో, UNESCO) కోహార్ట్‌లు; సామర్థ్య గుణకం 1.0 = వృథా, స్తబ్దత లేవు.
వివరణ
1. రెండు పదాలు పక్కపక్కనే.
| అంశం | వృథా | స్తబ్దత |
|---|---|---|
| అర్థం | కోర్సు ముగియకముందే బడి వదిలేయడం | ఒకే తరగతి మళ్లీ చదవడం (అందులో ఏడాదికి మించి) |
| ఆధునిక పదం | బడి మానేయడం | పునరావృతం / నిలిపివేత / వైఫల్యం |
| ఏ సమస్య | నిలుపుదల, నిలుపుకునే శక్తి | పై తరగతికి పంపడం, సామర్థ్యం |
| కొలత | బడి మానేసే రేటు, కొనసాగింపు రేటు | పునరావృత రేటు |
రెండూ ఎందుకు నష్టం: ముందుగానే బడి వదిలిన బిడ్డపై పెట్టిన డబ్బు, సమయం, శ్రమ నిలిచే అక్షరాస్యతను ఇవ్వవు; తరగతి మళ్లీ చదివే బిడ్డ అదనపు సంవత్సరాలు ఒక సీటునూ ఉపాధ్యాయుని సమయాన్నీ వాడుకుంటుంది; కాబట్టి చదువు పూర్తి చేసే ప్రతి బిడ్డపై ఖర్చు పెరుగుతుంది. రెండూ ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రీకరణ (UEE)ను నెమ్మదింపజేస్తాయి. ప్రాథమిక బడుల నాణ్యత నియంత్రణను నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్లే సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యం అందలేదని బీఆర్ఏఓయూ పుస్తకం చెబుతుంది: నాణ్యత లేని సంఖ్యా విస్తరణ వృథాను పెంచింది.
2. హార్టోగ్ కమిటీ (1928–29).
| అంశం | వాస్తవం |
|---|---|
| మాతృ సంస్థ | భారత చట్టబద్ధ (సైమన్) కమిషన్, 1927లో నియామకం |
| కమిటీ | విద్యపై అనుబంధ కమిటీ, 1928లో నియామకం, 1929లో నివేదిక |
| అధ్యక్షుడు | సర్ ఫిలిప్ హార్టోగ్, అంతకుముందు ఢాకా విశ్వవిద్యాలయం తొలి వైస్-ఛాన్సలర్ |
| నివేదిక | Review of the Growth of Education in British India |
- నేపథ్యం: మాంటేగ్-చెమ్స్‌ఫర్డ్ సంస్కరణల (Montagu-Chelmsford reforms) (1919, 1921 నుంచి అమలు) కింద విద్య భారతీయ మంత్రుల ఆధీనంలోని రాష్ట్రాల బదిలీ (transferred) అంశం అయింది; నమోదు వేగంగా పెరిగింది.
- పరిశీలన: అక్షరాస్యత నిలిచి ఉంటుందని భావించే నాలుగో తరగతికి చేరకముందే చాలా మంది పిల్లలు బడి వదిలేశారు; ముందుగా వదిలినవారు త్వరలోనే మళ్లీ నిరక్షరాస్యులయ్యారు. ఇంకా చాలామంది తరగతులు మళ్లీ చదివారు. ఈ రెండు నష్టాలకు వృథా, స్తబ్దత అని మొదట పేరు పెట్టింది హార్టోగ్.
- సూచనలు: కేవలం విస్తరణ కాకుండా సుస్థిరీకరణ, మెరుగుదల; కనీసం నాలుగేళ్ల ప్రాథమిక కోర్సు; శిక్షణ పొందిన, మెరుగైన జీతాల ఉపాధ్యాయులు, దగ్గరి తనిఖీ; స్థానిక అవసరాలకు, రుతువులకు తగ్గ బడి వేళలు, సెలవులు; మధ్య దశలో విద్యార్థులను పారిశ్రామిక, వాణిజ్య కోర్సుల వైపు మళ్లించడం (diversion).
- హార్టోగ్ కానివి: ఉత్పాదక చేతివృత్తి ద్వారా బునియాదీ విద్య (బేసిక్ ఎడ్యుకేషన్) (వార్ధా పథకం, గాంధీ, 1937); బ్రిటిష్ భారత తొలి విద్యా కమిషన్ (హంటర్ కమిషన్, 1882); విశ్వవిద్యాలయ విద్య (రాధాకృష్ణన్ కమిషన్, 1948–49); "భారం లేని అభ్యసనం" (యశ్‌పాల్ కమిటీ, 1993).
3. వృథా, స్తబ్దతల కారణాలు.
| రకం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| ఆర్థిక (ప్రధానం, సుమారు 65%) | పేదరికం; బాల కార్మిక వ్యవస్థ; సంపాదనకో తమ్ముళ్లు చెల్లెళ్లను చూసుకోవడానికో బిడ్డను ఇంట్లో ఉంచడం; పుస్తకాలు, బట్టలు, ప్రయాణం వంటి దాగి ఉన్న ఖర్చులు |
| సామాజిక (సామాజిక-ఆర్థిక) | నిరక్షరాస్యులైన లేదా పట్టించుకోని తల్లిదండ్రులు; స్త్రీ పురుష అసమానత; మూఢనమ్మకాలు; బాలికలకు బాల్య వివాహాలు; కుల అడ్డంకులు; పరదా పద్ధతి; కాలానుగుణ వలస; సామాజిక భిన్నత్వం |
| విద్యాపరమైన (సుమారు 30%) | జీవితానికి సంబంధం లేని నిస్సార పాఠ్యప్రణాళిక; శిక్షణ లేని లేదా గైర్హాజరయ్యే ఉపాధ్యాయులు; ఏకోపాధ్యాయ పాఠశాలలు; కఠిన వార్షిక పరీక్ష, నిలిపివేత; సరైన భవనాలు, నీరు, మరుగుదొడ్లు లేకపోవడం; దూరం; అనువుగాని వేళలు |
| వ్యక్తిగత | అనారోగ్యం, పోషకాహార లోపం, నెమ్మదిగా నేర్చుకోవడం, వైకల్యం, క్రమం తప్పిన హాజరు |
- ఫీజు లేకపోయినా పేదరికం పనిచేస్తుంది: కుటుంబం బిడ్డ సంపాదనను లేదా సాయాన్ని కోల్పోతుంది (అవకాశ వ్యయం, opportunity cost), పుస్తకాలు, బట్టల ఖర్చు ఎలాగూ ఉంటుంది.
- అత్యధిక ప్రమాదంలో ఉన్న పిల్లలు: బాలికలు (ఇంటి పని, తమ్ముళ్లు చెల్లెళ్ల సంరక్షణ, బాల్య వివాహం, ప్రత్యేక మరుగుదొడ్లు లేకపోవడం, దూరం), మొదటి తరం అభ్యాసకులు (తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ బడికి వెళ్లనివారు), వలస, వ్యవసాయ కూలీ కుటుంబాల పిల్లలు, దివ్యాంగ పిల్లలు.
- ఏకోపాధ్యాయ, బహుళ తరగతి బడులు: ఒక్క ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి తరగతికీ తగినంత శ్రద్ధ పెట్టలేడు; అందువల్ల ఎక్కువ మంది ఫెయిల్ అవుతారు (స్తబ్దత).
- తొలి దశ స్తబ్దత: సంప్రదాయంగా ఒకటో తరగతి చివరి కఠిన పరీక్ష, నిలిపివేతను దీనికి కారణంగా చెబుతారు; అందుకే కొఠారి తరగతి రహిత విభాగం, విద్యా హక్కు చట్టం నో-డిటెన్షన్ నియమం.
- హెచ్చరిక సంకేతం: బడి మానేయడానికి ముందు సాధారణంగా క్రమం తప్పిన హాజరు (గైర్హాజరు) కనిపిస్తుంది.
4. ఎన్‌సీఈఆర్‌టీ (NCERT) సూచనలు (బీఆర్ఏఓయూ పుస్తకం). వృథాను తగ్గించడానికి: బడి వేళలను సర్దుబాటు చేయడం; పిల్లలు పొలాల్లో అవసరమయ్యే స్థానిక వ్యవసాయ రుతువులకు తగ్గట్టు సెలవులను సర్దుబాటు చేయడం; తల్లిదండ్రుల ఉదాసీనతను ఎదుర్కోవడం (తల్లిదండ్రుల్లో అవగాహన, వయోజన అక్షరాస్యత, పాఠశాల యాజమాన్య కమిటీ సమావేశాలు); బడుల ఆకర్షణ శక్తి, నిలుపుకునే శక్తిని పెంచడం.
5. పరిష్కారాలు, రకాల వారీగా.
| రకం | పరిష్కారాలు |
|---|---|
| ఆర్థిక | ఉచిత విద్య; మధ్యాహ్న భోజనం (mid-day meal) (1995, నమోదు, నిలుపుదల కోసం; 2021 నుంచి పీఎం పోషణ్); ఉచిత పాఠ్యపుస్తకాలు, యూనిఫారాలు; ఉపకార వేతనాలు; బాలికలకు సైకిళ్లు; బాల కార్మిక నిషేధం అమలు |
| సామాజిక | తల్లిదండ్రుల్లో అవగాహన, వయోజన అక్షరాస్యత; పాఠశాల యాజమాన్య కమిటీలు (విద్యా హక్కు చట్టం సెక్షన్ 21); మహిళా ఉపాధ్యాయులు, బాలికలకు సౌకర్యాలు; ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ పిల్లలకు వసతి గృహాలు, గురుకుల పాఠశాలలు; సమాజంలో భిన్నత్వ, అసమానతల తొలగింపు |
| విద్యాపరమైన | అర్హత గల, శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయులు; ఆటపాటల పద్ధతి (play-way), కృత్యాధారిత పద్ధతులు; శిశు కేంద్రిత పాఠ్యప్రణాళిక; ఒకే వార్షిక పరీక్షకు బదులు నిరంతర మూల్యాంకనం; మందకొడి అభ్యాసకులకు నివారణ బోధన (remedial teaching); తరగతి రహిత ఒకటి, రెండు తరగతులు; పనిచేసే పిల్లలకు పార్ట్‌టైమ్, నియతేతర (non-formal) తరగతులు; తిరిగి చేరిన బడి మానేసినవారికి విద్యా హక్కు చట్టం ప్రత్యేక శిక్షణ |
| ప్రత్యేక అవసరాలు | మేధో వైకల్యం గల పిల్లలకు ప్రతి రాష్ట్రంలో లేదా జిల్లాలో ప్రత్యేక సంస్థలు; ఇతర వైకల్యాలకు సమ్మిళిత సహాయం |
- నిరంతర మూల్యాంకనం ఎందుకు సహాయపడుతుంది: ఒకే సంవత్సరాంత పరీక్షతో బిడ్డను ఫెయిల్ చేయరు; కాబట్టి స్తబ్దత తగ్గుతుంది.
- నివారణ బోధన: మందకొడి అభ్యాసకుని బలహీన అంశాల్లో అదనపు సాయం; ఇది వైఫల్యాన్ని, తద్వారా స్తబ్దతను తగ్గిస్తుంది.
- గ్రామీణ బడుల్లో మహిళా ఉపాధ్యాయులు ప్రధానంగా బాలికల్లో వృథాను తగ్గిస్తారు; మాధ్యమిక తరగతుల బాలికలకు ఉచిత సైకిళ్లు దూరం వల్ల బడి మానేయడాన్ని తగ్గిస్తాయి.
- వసతి గృహాలు, గురుకుల పాఠశాలలు పేదరికం, దూరం అడ్డంకులను తొలగిస్తాయి; పేద, మారుమూల పిల్లలు బడిలో కొనసాగుతారు.
- బలహీన విద్యార్థులను ఏటా నిలిపివేయడం పరిష్కారం కాదు: అదే స్తబ్దతను సృష్టిస్తుంది.
6. వృథాకు వ్యతిరేకంగా జాతీయ కార్యక్రమాలు.
| కార్యక్రమం | సంవత్సరం | నిలుపుదలతో సంబంధం |
|---|---|---|
| ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్ | 1987 | కనీస అవసర సౌకర్యాలు: గదులు, ఉపాధ్యాయులు, బోధనోపకరణాలు |
| జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం (DPEP) | 1994 | ప్రాథమిక స్థాయిలో బడి మానేయడాన్ని 10% లోపుకు తగ్గించే జిల్లా ప్రణాళికలు |
| మధ్యాహ్న భోజనం | 1995 | భోజనం పిల్లలను బడికి రప్పిస్తుంది, నిలుపుతుంది |
| సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA) | 2001 | లక్ష్యం: 2010 నాటికి 1–8 తరగతుల్లో సార్వత్రిక నిలుపుదల |
| సమగ్ర శిక్ష | 2018 | పూర్వ ప్రాథమిక నుంచి 12వ తరగతి వరకు ఒకే పథకం |
7. వృథా, స్తబ్దతల కొలత.
| పద్ధతి / కొలమానం | అర్థం |
|---|---|
| నిజ కోహార్ట్ (true cohort) | అవే విద్యార్థులను ఏటా అనుసరిస్తుంది (అత్యంత కచ్చితం, విద్యార్థుల రికార్డులు అవసరం) |
| దృశ్య కోహార్ట్ (apparent cohort) | ఒక ఏడాది ఒకటో తరగతి నమోదును నాలుగేళ్ల తర్వాత ఐదో తరగతి నమోదుతో పోలుస్తుంది; లోపం: మళ్లీ చదివేవారిని, బదిలీలను లెక్కలోకి తీసుకోదు |
| పునర్నిర్మిత కోహార్ట్ (reconstructed cohort, యునెస్కో) | పై తరగతికి వెళ్లే, పునరావృత, బడి మానేసే రేట్ల నుంచి ప్రవాహాన్ని తిరిగి నిర్మిస్తుంది |
| బడి మానేసే / పునరావృత / కొనసాగింపు రేటు | ఒక ఏడాదిలో తరగతి వదిలేసేవారి % / అదే తరగతి మళ్లీ చదివేవారి % (స్తబ్దతకు నేరు సూచిక) / ఒకటో తరగతి కోహార్ట్‌లో చివరి తరగతికి చేరేవారి % |
- విద్యార్థి-సంవత్సరాలు (pupil-years): ఐదేళ్ల కోర్సులో ఏటా పై తరగతికి వెళ్లే విద్యార్థి 5 విద్యార్థి-సంవత్సరాలు వాడుకుంటాడు. అదే ఆదర్శం.
- సామర్థ్య గుణకం (coefficient of efficiency) = పూర్తి చేసినవారికి అవసరమైన ఆదర్శ విద్యార్థి-సంవత్సరాలు ÷ వాస్తవంగా వాడిన విద్యార్థి-సంవత్సరాలు. ఉదాహరణ: 100 మంది 500 విద్యార్థి-సంవత్సరాలు వాడారు, 60 మంది పూర్తి చేశారు; ఆదర్శం = 60 × 5 = 300; గుణకం = 300 ÷ 500 = 0.6. 1.0 = వృథా, స్తబ్దత లేవు.
- ఇన్‌పుట్–అవుట్‌పుట్ నిష్పత్తి (input-output ratio) = పూర్తి చేసిన ఒక్కొక్కరిపై వాడిన విద్యార్థి-సంవత్సరాలు (వ్యుత్క్రమ భావన): 400 విద్యార్థి-సంవత్సరాలు ÷ 50 మంది = ఒక్కొక్కరికి 8 సంవత్సరాలు; ఆదర్శం 5.
- సాధారణ వృథా %: ఒకటో తరగతిలో 200 మంది చేరారు, 130 మంది ఐదో తరగతి పూర్తి చేశారు: నష్టం = 70, అంటే 35%.
- నేడు (యూడైస్+ (UDISE+) 2023-24): వార్షిక బడి మానేసే రేటు ప్రాథమిక స్థాయిలో సుమారు 1.9%, ప్రాథమికోన్నత స్థాయిలో 5.2%, మాధ్యమిక స్థాయిలో 14.1%: సమస్య మాధ్యమిక దశకు మారింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కోణం
- ఏపీ గురుకుల సంస్థలు పేద, మారుమూల పిల్లల్లో వృథాకు నేరు పరిష్కారం: ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన సంక్షేమ గురుకుల విద్యాలయాల సంస్థ (APTWREIS) ప్రధానంగా షెడ్యూల్డ్ తెగల పిల్లల కోసం బడులు నడుపుతుంది; ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంఘిక సంక్షేమ గురుకుల విద్యాలయాల సంస్థ (APSWREIS), మహాత్మా జ్యోతిబా ఫూలే ఏపీ బీసీ సంక్షేమ గురుకుల విద్యాలయాల సంస్థ (MJPAPBCWREIS), వసతి గృహ సంక్షేమ అధికారులు నడిపే సంక్షేమ వసతి గృహాలు ఎస్సీ, బీసీ పిల్లలకు అదే పని చేస్తాయి.
- సమగ్ర శిక్ష, ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యా హక్కు చట్టం ప్రత్యేక శిక్షణ, ఉచిత పాఠ్యపుస్తకాలు, యూనిఫారాలు, బడి బయట ఉన్న పిల్లల ట్రాకింగ్‌ను నిర్వహిస్తుంది.
తరచూ చేసే పొరపాట్లు
- ✗ "వృథా అంటే ఒకే తరగతి మళ్లీ చదవడం." ✓ తరగతి మళ్లీ చదవడం స్తబ్దత; వృథా అంటే పూర్తి కాకముందే బడి వదిలేయడం.
- ✗ "ఒక తరగతిలో ఒక ఏడాది ఉండటమే స్తబ్దత." ✓ ఒకే తరగతిలో ఒక ఏడాది కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండటం.
- ✗ "వృథా, స్తబ్దత ప్రధానంగా మాధ్యమిక విద్య సమస్యలు." ✓ పేపర్ల కీలు వీటిని ప్రాథమిక స్థాయికి అనుసంధానించాయి (నేడు అత్యధిక వార్షిక బడి మానేసే రేటు మాధ్యమికంలో ఉన్నా, అది వేరే ప్రశ్న).
- ✗ "హంటర్ కమిషన్ (1882) లేదా వార్ధా కమిటీ మొదట వృథాను నివేదించింది." ✓ హార్టోగ్ కమిటీ, 1929. హంటర్ తొలి విద్యా కమిషన్; వార్ధా (1937) చేతివృత్తి ద్వారా బునియాదీ విద్య.
- ✗ "ప్రాథమిక బడుల వేగవంతమైన విస్తరణను హార్టోగ్ సిఫార్సు చేసింది." ✓ విస్తరణ కాదు, సుస్థిరీకరణ.
- ✗ "వృథా ఎక్కువగా చెడ్డ బోధన వల్లే." ✓ సుమారు 65% పేదరికం వల్ల; విద్యాపరమైన కారణాలు సుమారు 30% మాత్రమే.
- ✗ "పేదరికం, మూఢనమ్మకాలు విద్యాపరమైన కారణాలు." ✓ అవి సామాజిక-ఆర్థిక కారణాలు.
- ✗ "వృథా పై తరగతికి పంపడం సమస్య." ✓ వృథా = నిలుపుదల; స్తబ్దత = పై తరగతికి పంపడం.
- ✗ "దృశ్య కోహార్ట్ పద్ధతి అవే విద్యార్థులను అనుసరిస్తుంది." ✓ అది నిజ కోహార్ట్; దృశ్య కోహార్ట్ నమోదులను మాత్రమే పోలుస్తుంది, మళ్లీ చదివేవారిని పట్టించుకోదు.
- ✗ "విద్యా హక్కు చట్టం ఇప్పటికీ ఎనిమిదో తరగతి వరకు ఏ నిలిపివేతనూ అనుమతించదు." ✓ 2019 నుంచి రాష్ట్రాలు పునఃపరీక్ష తర్వాత ఐదో, ఎనిమిదో తరగతుల్లో నిలిపివేయవచ్చు; బహిష్కరణ నిషేధం కొనసాగుతుంది.
త్వరిత పునశ్చరణ
- వృథా = తరగతి లేదా దశ పూర్తి కాకముందే బడి వదిలేయడం (బడి మానేసినవారు); స్తబ్దత = ఒకే తరగతిలో ఏడాదికి మించి ఉండటం (వైఫల్యం).
- సార్వత్రిక నిలుపుదల = వృథా లేదు + స్తబ్దత లేదు; వృథా → నిలుపుదల / నిలుపుకునే శక్తి, స్తబ్దత → పై తరగతికి పంపడం / సామర్థ్యం.
- రెండూ ప్రధానంగా ప్రాథమిక స్థాయిలో; ఒకటో తరగతిలో అత్యధికం.
- హార్టోగ్ కమిటీ 1929 (సైమన్ కమిషన్), సర్ ఫిలిప్ హార్టోగ్: మొదట నివేదించింది; ఒకటో తరగతిలో 100 → నాలుగో తరగతిలో సుమారు 19; విస్తరణ కాదు, సుస్థిరీకరణ; నాలుగేళ్ల ప్రాథమిక కోర్సు.
- వృథాలో సుమారు 65% పేదరికం వల్ల; సుమారు 30% విద్యాపరమైన కారణాల వల్ల.
- సామాజిక-ఆర్థిక కారణాలు: పేదరికం, స్త్రీ పురుష అసమానత, నిరక్షరాస్యత, మూఢనమ్మకాలు.
- ఏపీపీఎస్సీ పరిష్కారాలు: అర్హత గల ఉపాధ్యాయులు; ప్రతి రాష్ట్రంలో లేదా జిల్లాలో ప్రత్యేక సంస్థలు; భిన్నత్వ తొలగింపు.
- ఎన్‌సీఈఆర్‌టీ: వేళలు, సెలవుల సర్దుబాటు, తల్లిదండ్రుల ఉదాసీనతను ఎదుర్కోవడం, నిలుపుకునే శక్తి పెంపు.
- కొఠారి: ఒకటి, రెండు తరగతులు ఒకే తరగతి రహిత విభాగం. విద్యా హక్కు చట్టం సె.16 నో-డిటెన్షన్ (2019: ఐదో, ఎనిమిదో తరగతుల్లో నిలిపివేత సాధ్యం); సె.4 ప్రత్యేక శిక్షణ.
- కోహార్ట్ పద్ధతి: నిజ, దృశ్య, పునర్నిర్మిత (యునెస్కో); సామర్థ్య గుణకం 1.0 = వృథా లేదు.
ఇంకా లోతుగా: లోతైన విశ్లేషణ (APPSC Paper I సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)
లోతైన విశ్లేషణ
- నో-డిటెన్షన్ చర్చ. విద్యా హక్కు చట్టం సెక్షన్ 16 (2009) చట్టపరంగా స్తబ్దతను తొలగించింది; కానీ ఆటోమేటిక్ ఉత్తీర్ణత అభ్యసన స్థాయిలను దిగజార్చిందని విమర్శకులు (చాలా రాష్ట్రాలు కూడా) వాదించారు. 2019 సవరణ రెండో పరీక్ష తర్వాత ఐదో, ఎనిమిదో తరగతుల్లో పిల్లలను నిలిపివేయడానికి రాష్ట్రాలకు అనుమతి ఇచ్చింది; కేంద్రం దీన్ని తన సొంత బడులకు 2024 డిసెంబర్లో వర్తింపజేసింది. బడి మానేయడానికి పునరావృతమే ప్రధాన దారి అని నో-డిటెన్షన్ సమర్థకులు చెబుతారు.
- దాగి ఉన్న (గుణాత్మక) వృథా. ఏటా పై తరగతికి వెళ్లినా ఐదో తరగతి చివరికి కూడా చదవలేని బిడ్డ కూడా నష్టమే; అసర్ (ASER), జాతీయ సాధన సర్వే (NAS) దీని స్థాయిని చూపుతాయి. నిపుణ్ భారత్ (2021) 3వ తరగతి నాటికి పునాది అక్షరాస్యత, సంఖ్యా జ్ఞానం (FLN) లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది; బడి బయట ఉన్న సుమారు 2 కోట్ల మంది పిల్లలను తిరిగి బడికి తేవాలని జాతీయ విద్యా విధానం 2020 లక్ష్యం.
- సార్జెంట్ నివేదిక (1944) 6–14 ఏళ్లవారికి సార్వత్రిక బునియాదీ విద్యను నలభై ఏళ్లలో అందించాలని ప్రణాళిక వేసింది; స్వతంత్ర భారత్ ఈ లక్ష్యాన్ని అధికరణం 45లో (1950), తర్వాత అధికరణం 21-ఎ (Article 21A)లో (2002, 2010 నుంచి అమలు) చేర్చింది.
- ఎరిక్సన్ "ఉత్పాదకత – స్తబ్దత" (మనో-సామాజిక వికాసంలో ఒక వయోజన దశ)కు బడి స్తబ్దతతో సంబంధం లేదు; రెండింటినీ కలపవద్దు.
ఈ అంశాన్ని ప్రాక్టీస్ చేయండి. Medha AI యాప్‌లో సమాధానాల వివరణతో ప్రశ్నలు.
అన్ని తెలుగు నోట్స్ · All Universalisation of elementary education notes · APPSC Paper I notes · ఉచితంగా మొదలుపెట్టండి
Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.