TGPSC MPSO / ASO · Telangana geography and demography · Location, physiography and climate
భౌతిక స్వరూపం, భూగర్భ శాస్త్రం: పీఠభూమి, కొండలు, శిలలు
తెలంగాణ దక్కన్ పీఠభూమిలో ఒక భాగం; ఇది పశ్చిమాన సుమారు 600 మీ. నుంచి తూర్పున గోదావరి, కృష్ణా లోయల్లో 300 మీ. కంటే దిగువకు వాలుతుంది. ఇది తెలంగాణ పీఠభూమి, గోదావరి బేసిన్, కృష్ణా పాదగిరి ప్రాంతంగా విభజితమవుతుంది; దీని కింద ఎక్కువగా అతి ప్రాచీన గ్రానైట్, నీస్ శిలలు ఉన్నాయి; గోదావరి వెంబడి గోండ్వానా బొగ్గు శిలలు, వాయవ్యంలో దక్కన్ బసాల్ట్ ఉన్నాయి.
- TGPSC MPSO / ASO
- 13 నిమిషాల చదువు
- ఉచితం
- ఇంగ్లిష్‌లో చదవండి (English)
ముఖ్య వాస్తవాలు
- తెలంగాణ దక్కన్ పీఠభూమి (Deccan plateau) మీద ఉంది; రాష్ట్రంలోని ఆ భాగాన్ని తెలంగాణ పీఠభూమి అంటారు.
- సాధారణ వాలు: పశ్చిమం నుంచి తూర్పుకు (వాయవ్యం నుంచి ఆగ్నేయానికి కూడా). అందుకే గోదావరి, కృష్ణా దాని మీదుగా తూర్పుకు ప్రవహిస్తాయి.
- మూడు ఎత్తు మండలాలు: 600 మీ. పైన (పశ్చిమం), 300–600 మీ. (మధ్య), 300 మీ. కంటే దిగువ (తూర్పు, నదీ లోయలు).
- మూడు భౌతిక విభాగాలు (physiographic divisions) (రాష్ట్ర పుస్తకాలు ఇచ్చిన విస్తీర్ణాలు):
- తెలంగాణ పీఠభూమి: సుమారు 59,903 చ.కి.మీ., అతి పెద్దది
- గోదావరి బేసిన్: సుమారు 37,934 చ.కి.మీ.
- కృష్ణా పాదగిరి ప్రాంతం (Krishna piedmont): సుమారు 14,240 చ.కి.మీ., అతి చిన్నది.
- ఎత్తైన ప్రదేశం: దోలి గుట్ట, సుమారు 965 మీ., ములుగు (తెలంగాణ)–బీజాపూర్ (ఛత్తీస్‌గఢ్) సరిహద్దులో; ఇది స్థలాకృతి దత్తాంశం ప్రకారం; ఎత్తైన ప్రదేశంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్ ఏదీ లేదు. కొన్ని రాష్ట్ర పుస్తకాలు లక్ష్మీదేవిపల్లి కొండలను (సిద్దిపేట) తెలంగాణలోని "తూర్పు కనుమల" కొండల్లో ఎత్తైనవిగా పేర్కొంటాయి.
- శిలలు: ఎక్కువగా ఆర్కియన్ గ్రానైట్, నీస్ (gneiss) (అతి ప్రాచీన స్ఫటిక శిలలు). బొగ్గు ఉన్న గోండ్వానా శిలలు గోదావరి లోయలో ఉన్నాయి. దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ వాయవ్య భాగాలను కప్పి ఉంది.
- బొగ్గు: ప్రాణహిత–గోదావరి గోండ్వానా లోయలోని సింగరేణి బొగ్గు క్షేత్రం; సింగరేణి కాలరీస్ ప్రధాన కార్యాలయం కొత్తగూడెంలో ఉంది.
- మూసీ అనంతగిరి కొండల్లో (వికారాబాద్) పుడుతుంది.
- పాండవుల గుట్ట (జయశంకర్ భూపాలపల్లి) జీఎస్‌ఐ (GSI) జాతీయ భూవారసత్వ ప్రదేశం.
వివరణ
1. పీఠభూమి, దాని వాలు
- దక్కన్ పీఠభూమి పశ్చిమాన (మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక వైపు) ఎత్తుగా ఉండి తూర్పుకు మెల్లగా దిగుతుంది.
- తెలంగాణలో హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, వికారాబాద్, సంగారెడ్డి, మెదక్ చుట్టూ ఉన్న పశ్చిమ ఎత్తైన ప్రాంతం సుమారు 500–600 మీ., అంతకంటే ఎక్కువ ఎత్తులో ఉంది.
- భూమి గోదావరి లోయలో (మంచిర్యాల, పెద్దపల్లి, జయశంకర్ భూపాలపల్లి, ములుగు, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం), దిగువ కృష్ణా లోయలో (నల్గొండ, సూర్యాపేట) 300 మీ. కంటే దిగువకు దిగుతుంది.
- అందుకే రాష్ట్రంలోని చాలా నదులు తూర్పు లేదా ఆగ్నేయ దిశగా బంగాళాఖాతంలోకి ప్రవహిస్తాయి (నదులు: TGG-WA-01 చూడండి).
2. ఎత్తు మండలాలు (క్రమక్షయ ఉపరితలాలు)
| మండలం | ఎక్కడ | లక్షణాలు |
|---|---|---|
| 600 మీ. పైన | హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మేడ్చల్–మల్కాజ్‌గిరి, వికారాబాద్, సంగారెడ్డి, మెదక్, సిద్దిపేట, నాగర్‌కర్నూల్‌లోని కొన్ని భాగాలు | ఆర్కియన్ శిలలపై అరిగిపోయిన ప్రాచీన ఉపరితలం (పెనిప్లెయిన్); గ్రానైట్ టార్లు, బండరాళ్లు |
| 300–600 మీ. | పశ్చిమానికి, లోయలకు మధ్య ఉన్న పట్టీ: మహబూబ్‌నగర్, నిజామాబాద్, కామారెడ్డి, వరంగల్ ప్రాంతం | చెరువులు, సరస్సులు; సుమారు 300–450 మీ. ఎత్తులో కృష్ణా–తుంగభద్ర లోయ |
| 300 మీ. కంటే దిగువ | గోదావరి రెండు ఒడ్డులు, దిగువ కృష్ణా: పూర్వపు ఆదిలాబాద్, కరీంనగర్, వరంగల్, ఖమ్మం, నల్గొండ | లోయలు, నదుల వెంబడి ఒండ్రు, సారవంతమైన మైదానాలు |
3. మూడు భౌతిక విభాగాలు
| విభాగం | విస్తీర్ణం (సుమారు) | జిల్లాలు / ప్రదేశాలు | శిలలు, లక్షణాలు |
|---|---|---|---|
| తెలంగాణ పీఠభూమి | 59,903 చ.కి.మీ. | నిర్మల్ (భైంసా–నిర్మల్ పీఠభూమి), నిజామాబాద్, కామారెడ్డి, మెదక్, సంగారెడ్డి, హైదరాబాద్, భువనగిరి–రామన్నపేట, దేవరకొండ, నల్గొండ–మిర్యాలగూడ, సూర్యాపేట–హుజూర్‌నగర్ పీఠభూములు | ఆర్కియన్ గ్రానైట్, నీస్; కొండలు, గుట్టలు; ఎగుడుదిగుడు ఉపరితలం |
| గోదావరి బేసిన్ | 37,934 చ.కి.మీ. | నిజామాబాద్, నిర్మల్, మంచిర్యాల, జగిత్యాల, పెద్దపల్లి, జయశంకర్ భూపాలపల్లి, ములుగు, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం | బొగ్గుతో కూడిన గోండ్వానా ఇసుకరాయి, షేల్; వర్షాకాలంలో వరదలు |
| కృష్ణా పాదగిరి ప్రాంతం | 14,240 చ.కి.మీ. | నారాయణపేట, మహబూబ్‌నగర్, జోగులాంబ గద్వాల్, నాగర్‌కర్నూల్, నల్గొండ (దేవరకొండ, మిర్యాలగూడ), సూర్యాపేట (హుజూర్‌నగర్, కోదాడ) | బయటపడిన శిలా ఉపరితలాలు; ఆర్కియన్, ప్రోటెరోజోయిక్ శిలలు |
- మూడు విస్తీర్ణాలు కలిపితే రాష్ట్ర విస్తీర్ణం 1,12,077 చ.కి.మీ. అవుతుంది.
- పాదగిరి ప్రాంతం (piedmont) అంటే కొండల పాదాల వద్ద ఉన్న భూమి; ఇక్కడ కృష్ణా వైపు దిగే రాతి భూమి.
4. జిల్లాల వారీగా కొండలు, శ్రేణులు
| కొండలు | జిల్లా | గమనిక |
|---|---|---|
| సాత్మల (సహ్యాద్రి) కొండలు | ఆదిలాబాద్ | మహారాష్ట్ర నుంచి వచ్చే సహ్యాద్రి–అజంతా ఎత్తైన ప్రాంతాల శాఖ |
| నిర్మల్ కొండలు | నిర్మల్ | నిర్మల్–ఆదిలాబాద్ రోడ్డుపై ఉన్న మహబూబ్ ఘాట్ అత్యంత ప్రసిద్ధ ఘాట్ మార్గం |
| సిర్పూర్ కొండలు, కెరమెరి ఘాట్ | కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్ | అడవులతో నిండిన ఈశాన్య భాగం |
| రాఖీ కొండలు | జగిత్యాల, రాజన్న సిరిసిల్ల | |
| రామగిరి కొండలు | పెద్దపల్లి | రామగిరి కోట |
| పాండవుల గుట్ట | జయశంకర్ భూపాలపల్లి | శిలాశ్రయాలు, చిత్రాలు; జీఎస్‌ఐ భూవారసత్వ ప్రదేశం |
| సిర్నాపల్లి కొండలు | నిజామాబాద్, కామారెడ్డి | ఆర్మూర్ వైపు సిర్నాపల్లి |
| బోజు (బుజు) కొండలు | మెదక్ | |
| లక్ష్మీదేవిపల్లి కొండలు | సిద్దిపేట | తెలంగాణలోని తూర్పు కనుమల కొండల్లో ఎత్తైనవి (పుస్తకాలు) |
| అనంతగిరి కొండలు | వికారాబాద్ | మూసీ జన్మస్థానం; అనంత పద్మనాభ స్వామి ఆలయం; ఔషధ మొక్కలు |
| రాచకొండ కొండలు | రంగారెడ్డి, యాదాద్రి భువనగిరి, నల్గొండ | హైదరాబాద్‌కు, దేవరకొండకు మధ్య |
| నల్లమల, అమ్రాబాద్ కొండలు | నాగర్‌కర్నూల్ | తూర్పు కనుమలు; అమ్రాబాద్ పులుల సంరక్షణ కేంద్రం |
| షాబాద్ కొండలు | రంగారెడ్డి–మహబూబ్‌నగర్ | |
| కోయిల్‌కొండ కొండలు | నారాయణపేట–మహబూబ్‌నగర్ | |
| కనకగిరి, ఎల్లండ్లపాడు కొండలు | ఖమ్మం |
- తెలంగాణలో తూర్పు కనుమలు దక్షిణాన విరిగిన తక్కువ ఎత్తు శ్రేణులుగా (నల్లమల, అమ్రాబాద్), చెల్లాచెదురు కొండలుగా మాత్రమే కనిపిస్తాయి; వీటికి ఒకే స్థానిక పేరు లేదు.
- హైదరాబాద్–మహబూబ్‌నగర్ ఎత్తైన ప్రాంతంలోని కొండలను పుస్తకాలు బాలాఘాట్ శ్రేణిగా వర్గీకరిస్తాయి.
5. భూగర్భ శాస్త్రం: తెలంగాణ కింద ఉన్న శిలలు
| శిలా సమూహం | వయసు | తెలంగాణలో ఎక్కడ | ఏమి ఇస్తుంది |
|---|---|---|---|
| ఆర్కియన్ గ్రానైట్, నీస్ (ద్వీపకల్ప నీస్; తూర్పు ధార్వార్ క్రేటాన్) | 2,500 మిలియన్ సంవత్సరాలకు పైగా | పీఠభూమిలో అధిక భాగం: హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మహబూబ్‌నగర్, నల్గొండ, మెదక్, కరీంనగర్, వరంగల్ | భవన నిర్మాణ గ్రానైట్ (హైదరాబాద్, కరీంనగర్); టార్లు, బండరాళ్లు; ఎర్ర నేలలు |
| ధార్వార్ షిస్ట్‌లు (గ్రీన్‌స్టోన్ పట్టీలు) | ఆర్కియన్ | నీస్ మధ్యలో ఇరుకైన పట్టీలు | కొద్ది మొత్తాల్లో లోహ ధాతువులు |
| ప్రోటెరోజోయిక్ బేసిన్లు (కడప, పాకాల, పెన్‌గంగ, భీమా) | సుమారు 1,800–600 మిలియన్ సంవత్సరాలు | కడప: నాగర్‌కర్నూల్–నల్గొండ–సూర్యాపేట (నల్లమల, నాగార్జునసాగర్ వైపు); పాకాల: వరంగల్–ములుగు–ఖమ్మం; పెన్‌గంగ: ఆదిలాబాద్; భీమా: వికారాబాద్ (తాండూరు), కర్ణాటక వైపు | సున్నపురాయి (ఆదిలాబాద్, తాండూరు, హుజూర్‌నగర్–మట్టంపల్లి పట్టీలో సిమెంట్), తాండూరు రాయి, క్వార్ట్‌జైట్ |
| గోండ్వానా | సుమారు 300–150 మిలియన్ సంవత్సరాలు | ప్రాణహిత–గోదావరి లోయ: కుమురం భీమ్ ఆసిఫాబాద్, మంచిర్యాల, పెద్దపల్లి, జయశంకర్ భూపాలపల్లి, ములుగు, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం, ఖమ్మం | బొగ్గు (సింగరేణి) |
| దక్కన్ ట్రాప్స్ (బసాల్ట్) | సుమారు 66 మిలియన్ సంవత్సరాలు (క్రెటేషియస్ చివర) | వాయవ్యం: ఆదిలాబాద్, నిర్మల్, నిజామాబాద్, కామారెడ్డి, సంగారెడ్డి (జహీరాబాద్ వైపు), వికారాబాద్‌లోని కొన్ని భాగాలు | నల్లరేగడి నేల |
| ఒండ్రు | ఇటీవలిది | గోదావరి, కృష్ణా, వాటి ఉపనదుల వెంబడి | సారవంతమైన నదీ మైదానాలు |
- రాష్ట్రంలో సుమారు 80% భాగం కింద కఠిన శిలలు (గ్రానైట్, నీస్, బసాల్ట్, ప్రాచీన అవక్షేపాలు) ఉన్నాయి (సీజీడబ్ల్యూబీ, CGWB). భూగర్భ జలం శిథిలమైన, పగుళ్లు ఉన్న శిలల్లో ఉంటుంది; అందుకే కరవులో బావులు ఎండిపోతాయి, చెరువులు ముఖ్యమవుతాయి.
- గోదావరి లోయలోని గోండ్వానా శిలలు మెత్తని ఇసుకరాయి, షేల్. వాటిలో బొగ్గు ఉంటుంది; అవి మంచి, అనేక పొరల జలధరాలను (aquifers) ఏర్పరుస్తాయి.
- సింగరేణి కాలరీస్ కంపెనీ లిమిటెడ్ హైదరాబాద్ కంపెనీల చట్టం కింద 1920 డిసెంబర్ 23న ఏర్పడింది; 1886లో బొగ్గు తవ్వకం హక్కులు పొందిన హైదరాబాద్ (దక్కన్) కంపెనీని ఇది స్వాధీనం చేసుకుంది; దీని ప్రధాన కార్యాలయం కొత్తగూడెం (బొగ్గు వివరాలు: TGG-RE-01).
తరచూ చేసే పొరపాట్లు
- ✗ "తెలంగాణ పీఠభూమి తూర్పు నుంచి పశ్చిమానికి వాలుతుంది." ✓ ఇది పశ్చిమం నుంచి తూర్పుకు వాలుతుంది; నదులు తూర్పుకు ప్రవహిస్తాయి.
- ✗ "గోదావరి బేసిన్ అతి పెద్ద భౌతిక విభాగం." ✓ తెలంగాణ పీఠభూమి (సుమారు 59,903 చ.కి.మీ.) అతి పెద్దది; గోదావరి బేసిన్ (సుమారు 37,934 చ.కి.మీ.) రెండోది; కృష్ణా పాదగిరి ప్రాంతం అతి చిన్నది.
- ✗ "తెలంగాణలో బొగ్గు ధార్వార్ శిలల్లో ఉంది." ✓ బొగ్గు ప్రాణహిత–గోదావరి లోయలోని గోండ్వానా శిలల్లో ఉంది.
- ✗ "దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ తెలంగాణలో అధిక భాగాన్ని కప్పి ఉంది." ✓ ఇది వాయవ్యంలోని కొన్ని భాగాలనే కప్పుతుంది; రాష్ట్రంలో అధిక భాగం ఆర్కియన్ గ్రానైట్, నీస్.
- ✗ "మూసీ రాచకొండ కొండల్లో పుడుతుంది." ✓ ఇది వికారాబాద్‌లోని అనంతగిరి కొండల్లో పుడుతుంది.
- ✗ "సాత్మల కొండలు ఖమ్మంలో ఉన్నాయి." ✓ ఆదిలాబాద్.
- ✗ "లక్ష్మీదేవిపల్లి కొండలు మహబూబ్‌నగర్‌లో ఉన్నాయి." ✓ సిద్దిపేట (పూర్వం మెదక్ జిల్లా).
- ✗ "సింగరేణి ప్రధాన కార్యాలయం రామగుండంలో ఉంది." ✓ కొత్తగూడెం (భద్రాద్రి కొత్తగూడెం).
- ✗ "నల్లమల కొండలు ఖమ్మంలో ఉన్నాయి." ✓ నాగర్‌కర్నూల్ (దక్షిణం, కృష్ణా వెంబడి).
త్వరిత పునశ్చరణ
- దక్కన్ పీఠభూమి; వాలు పశ్చిమం → తూర్పు; మండలాలు >600 మీ., 300–600 మీ., <300 మీ.
- విభాగాలు: తెలంగాణ పీఠభూమి 59,903 (అతి పెద్దది), గోదావరి బేసిన్ 37,934, కృష్ణా పాదగిరి ప్రాంతం 14,240 చ.కి.మీ. (అతి చిన్నది).
- ఎత్తైన ప్రదేశం: దోలి గుట్ట, సుమారు 965 మీ., ములుగు–ఛత్తీస్‌గఢ్ సరిహద్దు.
- లక్ష్మీదేవిపల్లి కొండలు (సిద్దిపేట): తెలంగాణలో ఎత్తైన తూర్పు కనుమల కొండలు (పుస్తకాలు).
- సాత్మల: ఆదిలాబాద్; నిర్మల్ కొండలు, మహబూబ్ ఘాట్: నిర్మల్; సిర్పూర్: ఆసిఫాబాద్.
- అనంతగిరి (వికారాబాద్) = మూసీ జన్మస్థానం; నల్లమల, అమ్రాబాద్ = నాగర్‌కర్నూల్.
- పాండవుల గుట్ట (భూపాలపల్లి) = జీఎస్‌ఐ భూవారసత్వ ప్రదేశం.
- శిలలు: ఆర్కియన్ గ్రానైట్-నీస్ (అధిక భాగం), ప్రోటెరోజోయిక్ సున్నపురాయి బేసిన్లు, గోండ్వానా బొగ్గు, దక్కన్ బసాల్ట్ (వాయవ్యం).
- రాష్ట్రంలో సుమారు 80% కింద కఠిన శిలలు (సీజీడబ్ల్యూబీ).
- సింగరేణి బొగ్గు, ప్రాణహిత–గోదావరి లోయ; ప్రధాన కార్యాలయం కొత్తగూడెం.
ఇంకా లోతుగా: లోతైన విశ్లేషణ, మెయిన్స్ రాత (TGPSC MPSO / ASO సాధారణంగా అడిగే స్థాయి కంటే ఎక్కువ)
లోతైన విశ్లేషణ
- వాలు ఎందుకు ముఖ్యం. పశ్చిమం నుంచి తూర్పుకు వాలు ఉండటం వల్ల నదులు తూర్పున లోతైన లోయలు తొలుస్తాయి; పశ్చిమ ఎత్తైన ప్రాంతానికి ఉపరితల జలం తక్కువగా మిగులుతుంది. హైదరాబాద్, దక్షిణ జిల్లాలు చెరువులు, ఎత్తిపోతల పథకాలు, భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడతాయి.
- ద్వీపకల్ప భారతదేశం, గోండ్వానా. ద్వీపకల్ప భారతదేశం ప్రాచీన దక్షిణ భూభాగం గోండ్వానా భూభాగం (Gondwanaland)లో భాగం. గోండ్వానా బొగ్గు శిలలు ప్రాణహిత–గోదావరి లోయ వంటి పగులు లోయల్లో, సుమారు 300–150 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం భూమిలో కూరుకుపోయిన మొక్కల పదార్థం నుంచి ఏర్పడ్డాయి.
- రెండు శిలల నుంచి చాలా భిన్నమైన రెండు నేలలు. గ్రానైట్, నీస్ శిథిలమై ఎర్ర ఇసుక, లోమీ నేలలుగా (చల్కాలు, దుబ్బలు) మారతాయి. దక్కన్ బసాల్ట్ వాయవ్యంలో నల్లని బంకమట్టి నేలలుగా (రేగర్) మారుతుంది. నేలలు: TGG-LA-01.
- ఎత్తైన ప్రదేశం ప్రశ్న. రాష్ట్ర రిఫరెన్స్ పుస్తకాలు వేర్వేరు "ఎత్తైన" ప్రదేశాలను పేర్కొన్నాయి (లక్ష్మీదేవిపల్లి, అనంతగిరి, ఒక అమ్రాబాద్ కొండ). స్థలాకృతి దత్తాంశం ప్రకారం ములుగు జిల్లాలో ఛత్తీస్‌గఢ్ సరిహద్దులోని దోలి గుట్ట (సుమారు 965 మీ.) ఎత్తైనది. 2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదిలీ అయిన మండలాల్లో ఇంకా ఎత్తైన శిఖరం పెద్ద కొండ (సుమారు 1,360 మీ.) ఉండేదని ఆన్‌లైన్ సారాంశాలు చెబుతాయి; ఇది అధికారిక సంఖ్య కాదు.
- ప్రకటన స్థాయి అంశాలు.
- తెలంగాణ పీఠభూమి అతి పెద్ద విభాగం, కృష్ణా పాదగిరి ప్రాంతం అతి చిన్నది.
- పీఠభూమి పశ్చిమం నుంచి తూర్పుకు వాలుతుంది, తూర్పు నుంచి పశ్చిమానికి కాదు.
- గోండ్వానా = గోదావరి లోయ = బొగ్గు. దక్కన్ ట్రాప్స్ = వాయవ్యం = నల్లరేగడి నేల.
- మూసీ అనంతగిరి కొండల్లో (వికారాబాద్) పుడుతుంది.
- సాత్మల కొండలు ఆదిలాబాద్‌లో; సిర్నాపల్లి నిజామాబాద్‌లో; రామగిరి పెద్దపల్లిలో; నల్లమల నాగర్‌కర్నూల్‌లో.
మెయిన్స్ రాత
- చట్రం: తెలంగాణ నీటి సమస్యను, ఖనిజ సంపదను దాని భూస్వరూపం, శిలలు వివరిస్తాయి. పశ్చిమం నుంచి తూర్పుకు వాలిన ప్రాచీన కఠిన శిలా పీఠభూమిలో సహజ నిల్వ తక్కువ; గోదావరి లోయలో బొగ్గు ఉంది.
- అంశాలు:
- రాష్ట్రంలో సుమారు 80% కింద కఠిన శిలలు: లోతు తక్కువ జలధరాలు, చెరువులపై ఆధారం (కాకతీయ చెరువుల వ్యవస్థ), ఎత్తిపోతల నీటిపారుదల.
- గోండ్వానా బొగ్గు: సింగరేణి, రామగుండం, కొత్తగూడెంలో ఉష్ణ విద్యుత్.
- ప్రోటెరోజోయిక్ సున్నపురాయి: సిమెంట్ పట్టీలు (ఆదిలాబాద్, తాండూరు, నల్గొండ–సూర్యాపేట).
- వాయవ్యంలో దక్కన్ బసాల్ట్: నల్లరేగడి నేలలు, పత్తి.
- కొండలు: అడవులు, గిరిజన ప్రాంతాలు (నల్లమల, సిర్పూర్, గోదావరి లోయ).
- ముందున్న మార్గం: కఠిన శిలలకు తగిన భూగర్భ జల పునరుద్ధరణ; చెరువుల పరీవాహక ప్రాంతాల రక్షణ; అటవీ, గిరిజన రక్షణలతో గనుల తవ్వకం ప్రణాళిక; పాండవుల గుట్ట వంటి భూవారసత్వ ప్రదేశాల రక్షణ.
- నమూనా ప్రారంభ వాక్యం: "తెలంగాణ భౌగోళిక స్వరూపం దాని శిలల్లోనే రాసి ఉంది: ఎత్తైన ప్రాంతాలకు ప్రాచీన గ్రానైట్, లోయలకు గోండ్వానా బొగ్గు, నల్లరేగడి నేలలకు బసాల్ట్."
ఈ అంశాన్ని ప్రాక్టీస్ చేయండి. Medha AI యాప్‌లో సమాధానాల వివరణతో ప్రశ్నలు.
అన్ని తెలుగు నోట్స్ · All Location, physiography and climate notes · TGPSC MPSO / ASO notes · ఉచితంగా మొదలుపెట్టండి
Medha AI writes its own notes and checks them against the sources listed. Medha AI is an independent preparation service. It is not affiliated with, endorsed by or connected to APPSC, TGPSC (formerly TSPSC), MPSC, UPSC or any other commission or government body.